Inflacja jest jednym z ważniejszych wskaźników makroekonomicznych. Pokazuje wzrost cen towarów i usług w gospodarce, a co za tym idzie - odzwierciedla spadek siły nabywczej pieniądza. Za utrzymanie inflacji w ryzach odpowiada Narodowy Bank Polski. Z naszego artykułu dowiesz się, jak inflacja zmieniała się na przestrzeni ostatnich lat.
Pokaż więcej

Inflacja jest procesem wzrostu cen usług i towarów w gospodarce. Wzrost ten musi mieć stały charakter, który utrzymuje się w określonym okresie czasu. Nie dotyczy to zatem zdarzeń jednorazowych, które na krótką chwilę podnoszą cenę danej usługi lub towaru. Zjawiskiem, które nieodłącznie towarzyszy inflacji jest spadek siły nabywczej pieniądza.

Wpływ inflacji na gospodarstwa domowe

Z punktu widzenia konsumentów rosnąca inflacja jest zjawiskiem niekorzystnym. Przede wszystkim dlatego, że oznacza wzrost cen w sklepach. Inflacja ma także wpływ na nasze oszczędności trzymane w bankach. Jeżeli założymy lokatę na rok w okresie rosnącej inflacji, to po roku za wypłacone z rachunku pieniądze będziemy mogli kupić mniej dóbr lub towarów. Dlatego tak ważne jest, by wybierać wysoko oprocentowane oferty lokat. Podstawowym zadaniem lokat terminowych jest bowiem ochrona naszych oszczędności przed inflacją w danym okresie czasu.

Hiperinflacja

Kiedy ceny rosną bardzo szybko – o kilkadziesiąt czy kilkaset procent – mówimy o hiperinflacji. Z taką sytuacją ma do czynienia obecnie na przykład Wenezuela. Ceny rosną tam w szybkim tempie, a rząd „dodrukowuje” dodatkowe pieniądze i wypuszcza je na rynek. W efekcie wartość waluty się osłabia i aby kupić określony towar trzeba przynosić do sklepu coraz więcej pieniędzy. Ze zjawiskiem hiperinflacji mieliśmy do czynienia także w Polsce w latach 90-tych XX w. W roku 1990 inflacja wynosiła aż 585 proc. Z kolei zjawiskiem odwrotnym do inflacji jest deflacja. Oznacza ona spadek cen, a co za tym idzie wzrost siły nabywczej danej waluty. Zjawisko deflacji obserwowaliśmy w Polsce na przykład w 2014 roku.

Inflacja w Polsce w latach 1950-2019



(źródło: Wikipedia, GUS)

Rok Inflacja Rok Inflacja Rok Inflacja Rok Inflacja
1950 7,5% 1970 1,1% 1990 585,8% 2010 2,6%
1951 9,6% 1971 -0,1% 1991 70,3% 2011 4,3%
1952 14,4% 1972 0,0% 1992 43,0% 2012 3,7%
1953 41,9% 1973 2,8% 1993 35,3% 2013 0,9%
1954 -6,3% 1974 7,1% 1994 32,2% 2014 0,0%
1955 -2,4% 1975 3,0% 1995 27,8% 2015 -0,9%
1956 -1,0% 1976 4,4% 1996 19,9% 2016 -0,6%
1957 5,4% 1977 4,9% 1997 14,9% 2017 2,0%
1958 2,7% 1978 8,1% 1998 11,8% 2018 1,6%
1959 1,1% 1979 7,0% 1999 7,3% 2019 2,3%
1960 1,8% 1980 9,4% 2000 10,1%    
1961 0,7% 1981 21,2% 2001 5,5%    
1962 2,5% 1982 100,8% 2002 1,9%    
1963 0,8% 1983 22,1% 2003 0,8%    
1964 1,2% 1984 15,0% 2004 3,5%    
1965 0,9% 1985 15,1% 2005 2,1%    
1966 1,2% 1986 17,7% 2006 1,0%    
1967 1,5% 1987 25,2% 2007 2,5%    
1968 1,6% 1988 60,2% 2008 4,2%    
1969 1,4% 1989 251,1% 2009 3,5%    


Koszyk inflacyjny

Obliczaniem wzrostu lub spadku cen usług w gospodarce zajmuje się Główny Urząd Statystyczny. Do przedstawiania inflacji najczęściej wykorzystywany jest tzw. wskaźnik CPI (consumer price index). Jest on publikowany co miesiąc i uwzględnia w głównej mierze ceny dotyczące konsumpcji. Do jego obliczenia brane są pod uwagę ceny około 1400 towarów z różnych sklepów. W tzw. koszyku inflacyjnym znajdują się produkty takie jak m.in. żywność i napoje, ubrania, użytkowanie mieszkania, zdrowie, łączność czy transport. W tabeli poniżej znajduje się skład koszyka inflacyjnego wraz z udziałem procentowym poszczególnych kategorii produktów w roku 2019 r.

Koszyk inflacyjny CPI w 2019 r. – udział procentowy

Żywność i napoje bezalkoholowe 24,89%
Napoje alkoholowe i wyroby tytoniowe 6,37%
Odzież i obuwie 4,94%
Użytkowanie mieszkania i nośniki energii 19,17%
Wyposażenie mieszkania i prowadzenie gospodarstwa domowego 5,7%
Zdrowie 5,12%
Transport 10,34%
Łączność 4,18%
Rekreacja i kultura 6,44%
Edukacja 1,07%
Restauracje i hotele 6,2%
Inne towary i usługi 5,58%

Rola NBP w kształtowaniu polityki inflacyjnej


Za utrzymanie inflacji w ryzach odpowiadają banki centralne. W ustawie o Narodowym Banku Polskim, w art. 3 czytamy: „Podstawowym celem działalności NBP jest utrzymanie stabilnego poziomu cen, przy jednoczesnym wspieraniu polityki gospodarczej Rządu, o ile nie ogranicza to podstawowego celu NBP”. Zgodnie ze „Strategią Polityki Pieniężnej po 2003 r.”, celem polityki NBP jest ustabilizowanie stopy inflacji na poziomie 2,5 proc. z dopuszczalnym przedziałem wahań +/- 1 punkt procentowy. W Strategii zapisano też, że ocena inflacji będzie się opierać o wspomniany wcześniej wskaźnik CPI.

Narodowy Bank Polski realizuje ten cel za pomocą Rady Polityki Pieniężnej, która może podnosić lub obniżać stopy procentowe NBP. Kiedy inflacja rośnie, stopy procentowe są podnoszone. Dzięki temu rośnie m.in. skłonność gospodarstw domowych do oszczędzania (wyższe odsetki z lokat) i spada skłonność przedsiębiorstw do inwestycji (wyższe koszty kredytów). Mówimy wówczas o zacieśnianiu polityki pieniężnej. W sytuacji odwrotnej, czyli gdy mamy do czynienia z deflacją, Rada może obniżać stopy procentowe. Luzowanie polityki pieniężnej służy pobudzeniu popytu w gospodarce (tańsze kredyty, gorsze oprocentowanie lokat).

5
/ 5
(liczba głosów: 
4
)
Twoja ocena

przemekgel

26.03.2020 22:52

SWIETNY ARTYKUL. ABY KZADY CHCIAL SIE ZAINTERESOWAC CHOC W MALYM STOPNIU EKONOMIA. BARDZO CIEKAWA DZIEDZINA ZYCIA I BARDZO POMOCNA

Nasi Partnerzy

logo
logo
logo
logo
logo
logo
logo
logo
logo
logo
logo
logo
logo

Ta strona używa ciasteczek (cookies), dzięki którym nasz serwis może działać lepiej. Więcej informacji znajdziesz w naszej Polityce cookies

Ok, rozumiem.