Przedsiębiorcy prowadzący księgi przychodów i rozchodów, na koniec roku podatkowego są zobowiązani do przeprowadzenia spisu z natury, zwanego też remanentem lub inwentaryzacją. Dokument ten jest konieczny do ustalenia kwoty faktycznego dochodu w zeznaniu rocznym. Z naszego poradnika dowiesz się, co powinien zawierać spis inwentaryzacyjny, oraz jak przygotować spis z natury.
Pokaż więcej

Zgodnie z obowiązującymi przepisami, przedsiębiorcy prowadzący podatkową księgę przychodów i rozchodów zobowiązani sią do sporządzania spisu z natury. Przedsiębiorca powinien dokładnie sprawdzić stan majątku i przeliczyć towary, którymi dysponuje. Nie wystarczy jedynie sporządzenie wydruku stanów produktowych. Ministerstwo Finansów podkreśla, że spis z natury powinien być sporządzony w sposób staranny i trwały oraz zakończony i zaopatrzony w podpisy osób uczestniczących w spisie.

Kwestie związane z przygotowaniem spisu z natury reguluje rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 23 grudnia 2019 r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów. Zgodnie z tym aktem prawnym, przedsiębiorca jest zobowiązany do sporządzenia i wpisania do księgi spisu z natury towarów handlowych, materiałów (surowców) podstawowych i pomocniczych, półwyrobów, produkcji w toku, wyrobów gotowych, braków i odpadów w następujących sytuacjach:

  • na dzień 1 stycznia,
  • na koniec każdego roku podatkowego,
  • na dzień rozpoczęcia działalności w ciągu roku podatkowego,
  • w razie utraty w ciągu roku podatkowego prawa do opłacania podatku na podstawie ustawy z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne,
  • zmiany wspólnika lub zmiany proporcji udziałów wspólników,
  • likwidacji działalności.

Przy czym obowiązek sporządzenia spisu z natury na dzień 1 stycznia roku podatkowego nie dotyczy podatników, którzy sporządzili spis z natury na koniec poprzedniego roku podatkowego. W takiej sytuacji zamiast spisu z natury na dzień 1 stycznia do księgi wpisuje się spis z natury sporządzony na dzień 31 grudnia poprzedniego roku podatkowego.

Co powinien zawierać spis z natury?

Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Finansów, spis z natury powinien zawierać następujące dane:

  • imię i nazwisko właściciela zakładu (nazwę firmy),
  • datę sporządzenia spisu,
  • numer kolejny pozycji arkusza spisu z natury,
  • szczegółowe określenie towaru i innych składników
  • jednostkę miary,
  • ilość stwierdzoną w czasie spisu,
  • cenę w złotych i groszach za jednostkę miary,
  • wartość wynikającą z przemnożenia ilości towaru przez jego cenę jednostkową,
  • łączną wartość spisu z natury
  • klauzulę „Spis zakończono na pozycji ...”,
  • podpisy osób sporządzających spis oraz podpis właściciela zakładu (wspólników).

Należy pamiętać, że remanent powinien obejmować również towary stanowiące własność podatnika, nawet jeśli znajdują się w dniu sporządzenia spisu poza zakładem przedsiębiorcy. W spisie z natury należy też uwzględnić towary obce znajdujące się w zakładzie. Towary obce nie podlegają wycenie - wystarczające jest ilościowe ich ujęcie w spisie towarów z podaniem, czyją stanowią własność.

Spis z natury - wycena

Remanent należy wycenić, żeby można było go zaksięgować w księdze przychodów i rozchodów. W sytuacji, gdy wartość spisu z natury przewyższa remanent początkowy, powstała różnica powiększa dochód podlegający opodatkowaniu. I odwrotnie – jeżeli wartość remanentu jest niższa niż spis początkowy – różnica pomniejsza dochód przedsiębiorcy. Podatnik jest obowiązany dokonać wyceny najpóźniej w terminie 14 dni od dnia zakończenia spisu z natury.

Przygotowując spis z natury należy wycenić materiały i towary handlowe według cen zakupu lub nabycia albo według cen rynkowych z dnia sporządzenia spisu, jeżeli są one niższe od cen zakupu lub nabycia. W przypadku spisu półwyrobów (półfabrykatów), wyrobów gotowych i braków własnej produkcji przedmioty te wycenia się według kosztów wytworzenia. Z kolei odpady użytkowe, które w toku działalności utraciły swoją pierwotną wartość użytkową, wycenia się według wartości wynikającej z oszacowania uwzględniającego ich przydatność do dalszego użytkowania.

W razie przyjęcia wyceny towarów w kwocie niższej od ceny zakupu lub nabycia albo od kosztów wytworzenia, np. z powodu uszkodzenia czy wyjścia z mody, należy przy poszczególnych pozycjach uwidocznić również jednostkową cenę zakupu (nabycia) lub koszt wytworzenia.

Wartość spisu z natury pomniejsza się o kwotę, o którą podatnik zmniejszył koszty uzyskania przychodów lub zwiększył przychody, jeżeli zmniejszenie kosztów uzyskania przychodów lub zwiększenie przychodów związane było z zaliczeniem do kosztów uzyskania przychodów wydatków dotyczących:

  • towarów handlowych,
  • materiałów (surowców) podstawowych i pomocniczych,
  • półwyrobów (półfabrykatów),
  • produkcji w toku,
  • wyrobów gotowych,
  • braków i odpadów, objętych tym spisem.

Zerowy spis z natury

Przedsiębiorca, który nie posiada składników majątku, też jest zobowiązany do przygotowania spisu z natury. W takiej sytuacji jest to zerowy spis z natury, gdyż wartość spisu wynosić będzie 0,00 zł. Przepisy nie zwalniają bowiem z konieczności przeprowadzenia remanentu firm, nie dysponujących majątkiem. W takiej sytuacji spis z natury powinien zawierać wszystkie te same elementy (opisane wyżej), o których mówi rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 23 grudnia 2019 r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów.

4.3
/ 5
(liczba głosów: 
3
)
Twoja ocena

Nasi Partnerzy

logo
logo
logo
logo
logo
logo
logo
logo
logo
logo
logo
logo
logo
logo

Ta strona używa ciasteczek (cookies), dzięki którym nasz serwis może działać lepiej. Więcej informacji znajdziesz w naszej Polityce cookies

Ok, rozumiem.