Nowy projekt rządowy Ministerstwa Rozwoju określany jako „tacza antykryzysowa” ma pomóc polskiej gospodarce przetrwać trudne czasy w związku z walką z epidemią koronawirusa. Wartość projektu to 212 mld złotych. Co konkretnie kryje w sobie tarcza antykryzysowa?
Pokaż więcej

Dla wyjaśnienia, 212 miliardów to 10% wartości polskiego PKB. Tak duże środki przeznaczone na utrzymanie płynności finansowej i kondycji rynku pracy to odpowiedź na równie duże zagrożenie, jakim jest spowolnienie gospodarcze wywołane epidemią koronawirusa. Tzw. tarcza antykryzysowa dla firm to zestaw rozwiązań finansowych i prawnych, które wejdą w życie najbliższym czasie. Jest już projekt ustaw, więc znamy założenia, które opierające się na 5 filarach.

5 filarów tarczy antykryzysowej dla przedsiębiorców

Sama tarcza antykryzysowa składa się z 5 filarów, w których poszczególne ministerstwa i instytucje będą prowadzić działania wspierające gospodarkę i rynek pracy.

– To bardzo dobra kombinacja różnych czynników, środków, funduszy, wydatków, a i powstrzymywania się od wydatków, żeby najbliższych kilka miesięcy przejść w możliwie nienaruszonym stanie – mówił szef rządu - Mateusz Morawiecki, w dniu ogłoszenia programu.

Na tarczę antykryzysową składają się:

Bezpieczeństwo Pracowników

Rynek pracy bez wątpienia odczuje skutki kryzysu. Wstępnie na bezpieczeństwo pracowników przeznaczono 30 mld zł. Wśród głównych założeń jest możliwe przesunięcie rocznego rozliczenia PIT, prolongata opłat za media oraz finansowe wsparcie pracowników. W ramach tarczy antykryzysowej, rząd zaproponował wsparcie wypłat wynagrodzeń w najbardziej dotkniętych kryzysem firmach.

Finansowanie przedsiębiorstw

Wstępnie zaplanowany budżet na filar dotyczący finansowania przedsiębiorstw to 74,2 mld zł. W tym filarze ważne jest zawieszenie bądź odroczenie płatności składek ZUS oraz mikropożyczki dla przedsiębiorców, które mogą być bezzwrotne, jeśli firmy nie zwolnią pracowników przez pół roku.

Rząd zamierza również rozszerzyć poziom gwarancji de minimis Banku Gospodarstwa Krajowego dla małych i średnich przedsiębiorstw z 60 proc. do 80 proc., refinansować leasing operacyjny dla firm transportowych przez Agencję Rozwoju Przemysłu oraz dać możliwość przesunięcia terminów składania deklaracji podatkowych.

Ochrona zdrowia

Na filar ochrony zdrowia zaplanowano 7,5 mld zł, z czego 80 proc. zostanie przeznaczone na bezpośrednią walkę z pandemią koronawirusa. Trudno oszacować potrzeby sektora zdrowia, ale jak pokazują doświadczenia z innych krajów, potrzeby finansowe rosną lawinowo wraz z rozwojem epidemii. Szacuje się, że sam wzrost finansowania świadczeń pochłonie ok. 6 mld zł. Dodatkowe środki trafią również na rozwój telefonicznych infolinii dla pacjentów i lekarzy oraz na dofinansowanie infrastruktury służby zdrowia oraz jej cyfryzację.

Wzmocnienie systemu finansowego

Każdy kryzys gospodarczy to poważne obciążenie dla sektora bankowego. W związku z tym na wzmocnienie systemu finansowego tarcza antykryzysowa zawiera aż 70,3 mld złotych. Wzmocnienie to przede wszystkim wsparcie płynnościowe ze strony Narodowego Banku Polskiego. W skład tego wchodzi również kredyt wekslowy i operacje repo, co jest bardzo istotne dla sektora bankowego.

Narodowy Bank Polski ogłosił również skup obligacji skarbowych na rynku wtórnym, ale to nie wchodzi już w skład tarczy antykryzysowej. Za czwarty filar odpowiada głownie NBP wraz z KNF, czyli Komisją Nadzoru Finansowego. Celem tego filaru jest nie tylko wzmocnienie stabilności sektora, ale też uwolnienie kapitałów w bankach, co przełoży się na realną gospodarkę.

Program inwestycji publicznych

Znamym od lat sposobem na wsparcie gospodarki w trudnym czasie, jest zwiększenie nacisku na inwestycje publiczne. W tarczy antykryzysowej przydzielono tu 30 mld zł, a cała kwota to nowe wydatki budżetowe. Planowane przedsięwzięcia w nowym funduszu inwestycji publicznych to budowa infrastruktury, transformacja energetyczna i cyfryzacja.

Na stronie Ministerstwa Rozwoju znajdziemy poszczególne elementy tarczy antykryzysowej posortowane pod kątem potencjalnych beneficjentów, czyli z podziałem na potencjalne świadczenia dla np. małych firm, średnich przedsiębiorstw, branży turystycznej, pracowników itp.

Tarcza antykryzysowa dla przedsiębiorców - szczegóły

Wśród najważniejszy zmian, ulg i regulacji dla przedsiębiorców, Ministerstwo Rozwoju zwraca szczególnie uwagę na:

Zwolnienie z ZUS przez 3 miesiące

Jednym z najważniejszych odciążeń dla mikroprzedsiębiorców jest możliwość przejęcia opłacania ZUS przez Państwo na okres 3 miesięcy. Ten zapis dotyczy mikrofirm zatrudniających do 9 osób, założonych przed 1 lutego 2020 r. Ze zwolnienia ze składek będą mogli skorzystać również samozatrudnieni, ale tu jest warunek przychodów w lutym bieżącego roku poniżej 15 681 zł (czyli 3-krotności prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia na 2020 r.). Warto pamiętać, że samozatrudnieni również zachowają prawo do świadczeń zdrowotnych i ubezpieczeń społecznych za okres zwolnienia ze składek.

Elastyczny czas pracy

Pracodawca, którego biznes dotknęły skutki epidemii koronawirusa, będzie mógł skrócić dobowy czas nieprzerwanego odpoczynku dla pracownika z 11 godzin do 8, a tygodniowy czas takiego odpoczynku z 35 do 32 godzin. Musi przy tym zachować gwarancję oddania pracownikowi równoważnego odpoczynku w okresie 8 tygodni. Przedsiębiorca będzie mógł też wydłużyć dobowy wymiar czas pracy do 12 godzin (równoważny system czasu pracy) oraz okres rozliczeniowy do maksymalnie 12 miesięcy, ale tylko w porozumieniu ze związkami zawodowymi albo przedstawicielami pracowników, gdy w zakładzie nie ma związków.

Dofinansowanie zatrudnienia

Przedsiębiorcy mogą skorzystać z środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, w przypadku spadku obrotów gospodarczych w okresie wprowadzonego przez właściciela firmy przestoju ekonomicznego lub obniżonego wymiaru czasu i spadku obrotów gospodarczych. Tutaj trzeba jednak spełnić bardzo dokładne wymagania, szczególnie w kontekście spadku obrotów:

1) spadki obrotów nie mniej niż o 15%, obliczone jako stosunek łącznych obrotów w ciągu 2 kolejnych miesięcy w okresie po 01.01.2020 r., do łącznych obrotów z analogicznych 2 miesięcy z roku ubiegłego w następstwie wystąpienia COVID 19, lub

2) spadki obrotów nie mniej niż o 25 %, obliczone jako stosunek łącznych obrotów w ciągu dowolnie wskazanego miesiąca w okresie po 01.01.2020 r., w porównaniu do obrotów z miesiąca poprzedniego.

W takiej sytuacji, pracodawca otrzyma dofinansowanie do wynagrodzenia pracownika objętego przestojem ekonomicznym (w okresie przestoju) w wysokości 50% minimalnego wynagrodzenia plus składki na ubezpieczenia społeczne należne od pracodawcy od przyznanych świadczeń, czyli 1 533,09 zł, z uwzględnieniem wymiaru czasu pracy.

W przypadku obniżenia wymiaru czasu pracy, przedsiębiorca może obniżyć wymiar czasu pracy pracownika o 20%, nie więcej niż do 0,5 etatu. Istotne zastrzeżenie polega na tym, że wynagrodzenie nie może być niższe niż minimalne wynagrodzenie za pracę, z uwzględnieniem wymiaru czasu pracy. Fundusz dofinansuje w takiej sytuacji maksymalnie do wysokości 40% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia z poprzedniego kwartału ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego plus składki na ubezpieczenia społeczne należne od pracodawcy od przyznanych świadczeń. tj. 2 452,27 zł.

Zarówno jedno, jak i drugie świadczenie przysługuje przez łączny okres 3 miesięcy od dnia podpisania umowy o wypłatę świadczeń. Rząd zastrzegł sobie możliwość przedłużenia tego okresu ze względu na stan zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii.

Świadczenie postojowe

ZUS może wypłacić nieoskładkowane i nieopodatkowane świadczenie postojowe w sytuacji przestoju spowodowanego epidemią. Świadczenie postojowe wynosi 80% minimalnego wynagrodzenia, czyli 2 080 zł, jednak zapisy ustawy mają precyzyjne ograniczenia.

Samozatrudnieni, którzy rozliczają się w formie karty podatkowej, będą mogli liczyć na 1300 zł świadczenia postojowego, ale tylko pod warunkiem, że przychód w miesiącu poprzedzającym miesiąc złożenia wniosku nie przekraczał 3-krotności prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia na 2020 r., czyli 15 681 zł.

Z kolei zleceniobiorcy, których wynagrodzenie w umowie nie przekracza 1300 zł miesięcznie, mogą liczyć na świadczenie postojowe wynoszące kwotę osiągniętego wynagrodzenia z tytułu umowy cywilnoprawnej w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku.

Co ważne, w przypadku osób samozatrudnionych jest też ograniczenie związane ze spadkiem przychodów. Wspomniany przychód w miesiącu poprzedzającym miesiąc złożenia wniosku, musi spaść o co najmniej 15% w stosunku do miesiąca poprzedniego.

Na ratunek firmom

Jedną z najbardziej poszkodowanych przez epidemię branż jest sektor turystyczny. Tarcza antykryzysowa przewiduje specjalne ułatwienia dla tej branży, w tym przedłużenie terminu na zwrot wpłat klienta w przypadku niemożności zorganizowania wydarzenia z powodu epidemii z 14 dni aż do 180 dni od rozwiązania umowy. Jest również dodana możliwość skorzystania przez klientów z voucherów na realizację imprezy turystycznej w ciągu roku od dnia, w którym miała się odbyć impreza odwołana w związku z epidemią.

Podatnicy CIT i PIT, którzy ponoszą negatywne konsekwencje epidemii, będą mogli odliczyć straty poniesione w 2020 r., od dochodu z działalności, uzyskanego w 2019 r. Warunkiem jest tu osiągnięcie w 2020 r. przychodów niższych o co najmniej 50 proc. w porównaniu do 2019 r.

Dla firm kluczowa jest płynność finansowa. W związku z tym, w ramach tarczy antykryzysowej umożliwiono obliczanie zdolności kredytowej w oparciu o dane finansowe na koniec 2019 r. Sektor bankowy zadeklarował również gotowość do przedłużenia kredytów obrotowych przy zmianie regulacji, co może umożliwić wydłużenie kredytów obrotowych o wartości nawet 150 md zł.

Wśród propozycji tarczy antykryzysowej znalazł się również mechanizmu wydłużania terminów realizacji zamówień publicznych. Została do tego stworzona procedura zwalniająca z naliczania kar umownych za opóźnienia w realizacji przetargów, związana z epidemią i jej skutkami. Dodatkowo będzie również wprowadzony tryb przyspieszony lub niestosowanie przepisów Prawa zamówień publicznych w przypadku zamówień niezbędnych do walki z koronawirusem.

Przesunięcia istotnych terminów

Przedsiębiorcy mogą liczyć na zmianę wielu terminów, aby odciążyć ich nie tylko od płatności, ale też od samych formalności, które nie wydają się teraz priorytet w walce o utrzymanie płynności firm.

Do najważniejszych zmian wypisanych w tarczy antykryzysowej należą:

  • przesunięcie matrycy VAT z 1 kwietnia na 1 lipca 2020,
  • przesunięcie obowiązku składania nowego pliku JPK_VAT w dużych firmach z 1 kwietnia na 1 lipca 2020 r.,
  • odroczenie do 1 stycznia 2021 r. podatku od sprzedaży detalicznej,
  • zwolnienie umowy pożyczki zawieranej do dnia 31 sierpnia 2020 r. z podatku od czynności cywilnoprawnych (tzw. PCC),
  • przesunięcie terminu płatności zaliczek na podatek dochodowy od wypłacanych wynagrodzeń w marcu i kwietniu 2020 r. do 1 czerwca 2020 r.,
  • przesunięcie na 1 października 2020 r. obowiązku utworzenia Pracowniczych Planów Kapitałowych w średnich przedsiębiorstwach,
  • wydłużenie do 30 września 2020 r. terminu na złożenie informacji o cenach transferowych,
  • przesunięcie z 1 czerwca 2020 r. na 1 stycznia 2021 r. terminu wejścia w życie rozwiązań prawnych dot. zrównania pozycji prawnej drobnych przedsiębiorców i konsumentów,
  • odroczenie obowiązku zgłoszenia informacji do Centralnego Rejestru Beneficjentów Rzeczywistych do 13 lipca 2020 r.,
  • wydłużenie z 3 dni do 14 terminu na złożenie zawiadomienia o dokonaniu zapłaty na rachunek niezamieszczony w wykazie podatników VAT, o którym mowa w art. 96b ust. 1 ustawy o VAT,
  • wydłużenie do 31 grudnia 2020 r okresu sporządzania dokumentów ewidencji odpadów w formie papierowej,
  • możliwość odroczenia terminu wykonania badań urządzeń technicznych, z zachowaniem możliwości eksploatacji przez maksymalny okres kolejnych 6 miesięcy.

Zmiany w najbliższych tygodniach

Tarcza antykryzysowa została ogłoszona 18 marca, aktualnie musi przejść pełny proces legislacyjny od Sejmu, przez Senat, aż po podpis Prezydenta. Biorąc pod uwagę trudną sytuację przedsiębiorców w obliczu walki z pandemią koronawirusa, tarcza antykryzysowa wydaje się być absolutnym priorytetem. Zakładano, że część przepisów będzie już działać w kwietniu.

Oprócz Ministerstwa Rozwoju, w walkę z gospodarczymi konsekwencjami kryzysu włączone są również inne instytucje. Przykładowo, zagwarantowano nadzór UOKIK-u nad nieuzasadnionym podnoszeniem cen towarów i usług, monitorowane są również zasady udzielania pożyczek. W ramach wparcia rynku pracy, automatyczne przedłużane są również zezwolenia na pracę oraz wizy dla obywateli Ukrainy pracujących w Polsce. Przesunięte są również terminy wywiązywania się z obowiązków administracyjnych, a także zobowiązań nałożonych przez sądy powszechne.

4
/ 5
(liczba głosów: 
2
)
Twoja ocena

Autor:

Tomasz Jaroszek

Ekspert Kapitalni.org
Były dziennikarz ekonomiczny, obecnie bloger i fan nowych mediów. Z rynkem finansowym związany od ponad 7 lat. Był redaktorem działu finanse w Comperia.pl, redaktorem naczelnym Przeglądu Finansowego Bankier.pl, prowadził studio telewizyjne Bankier.pl. Obecnie występuje w mediach jako komentator gospodarki i giełdy. Właściciel Jaroszek Consulting. Wspierał swoimi usługami takie firmy jak Diners Club, X-Trade Brokers, NaTemat.pl, AIP Businness Link. Współautor książki o giełdzie „Ryzykować trzeba umieć”, autor bloga Doradca.tv.
Dowiedz się więcej

przemekgel

26.03.2020 22:06

Bardzo dziekuje za swietne wytłumaczenie programu antykryzysowego. Warto się z nim zapoznać, aby poznac co można uzyskac jakby dotknelo kogokolwiek utrata pracy z powodu kryzysu. POLECAM

Nasi Partnerzy

logo
logo
logo
logo
logo
logo
logo
logo
logo
logo
logo
logo
logo

Ta strona używa ciasteczek (cookies), dzięki którym nasz serwis może działać lepiej. Więcej informacji znajdziesz w naszej Polityce cookies

Ok, rozumiem.