Zasiłek opiekuńczy przysługuje każdemu, kto jest objęty ubezpieczeniem chorobowym, czyli np. pracownikowi, wykonawcy pracy nakładczej, zleceniobiorcy, niani czy prowadzącemu działalność gospodarczą. I to wtedy, kiedy musi opiekować się członkiem rodziny. Najczęściej taką pieczę sprawuje się nad chorującymi dziećmi lub np. matką, która po pobycie w szpitalu nie ma siły zająć się potomstwem.

Co to jest zasiłek opiekuńczy?

Zasiłek opiekuńczy to forma rekompensaty za utracony zarobek lub inne świadczenie, gdy nie można pracować lub prowadzić działalności gospodarczej, bo trzeba osobiście zająć się chorym lub niedołężnym członkiem rodziny.

Kiedy przysługuje zasiłek opiekuńczy?

Prawo do zasiłku opiekuńczego ustanawia art. 32 ustawy z 25 czerwca 1999 r.

o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz.U. z 2019 r. poz. 645 t.j.). Świadczenie to wypłaca Zakład Ubezpieczeń Społecznych.

Z zasiłku opiekuńczego pracownik skorzysta wtedy, gdy jest zwolniony od wykonywania pracy, bo musi opiekować się:

a) dzieckiem, które nie ukończyło 8 lat i wystąpiła jedna z poniźszych sytuacji:

  • w sposób nieprzewidziany zamknięto żłobek, klub dziecięcy, przedszkole lub szkołę, do którego uczęszcza dziecko,
  • trzeba izolować dziecko, bo jest podejrzenie, że roznosi chorobę zakaźną,
  • zachorowała niania, z którą rodzic zawarł umowę uaktywniającą, lub dzienny opiekun, który opiekuje się dzieckiem,
  • małżonek lub rodzic dziecka, który stale opiekuje się potomstwem, choruje lub rodzi, a poród lub choroba uniemożliwiają tę opiekę,
  • małżonek lub rodzic dziecka, który stale opiekuje się dzieckiem, przebywa w szpitalu albo innej placówce leczniczej.

b) dzieckiem niepełnosprawnym (czyli takim, które ma orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności albo o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji), które nie ukończyło 18 lat, jeśli wystąpiła jedna z tych sytuacji:

  • małżonek lub rodzic dziecka, który stale opiekuje się dzieckiem, choruje lub rodzi, a poród lub choroba uniemożliwiają tę opiekę,
  • małżonek lub rodzic dziecka, który stale opiekuje się dzieckiem, przebywa w szpitalu albo innej placówce leczniczej.

c) chorym dzieckiem niepełnosprawnym, które nie ukończyło 18 lat,

d) chorym dzieckiem,

e) innym niż dziecko chorym członkiem rodziny.

Komu przysługuje zasiłek opiekuńczy?

Zasiłek opiekuńczy przysługuje opiekunowi, gdy nie ma innych członków rodziny, którzy mogą zapewnić opiekę nad dzieckiem (nie dotyczy to jednak zajmowania się chorym dzieckiem w wieku do lat 2) lub krewnym.

Innymi członkami rodziny, których można otoczyć opieką, mogą być: małżonek, rodzic, rodzic dziecka, ojczym, macocha, teściowie, dziadkowie, wnuki, rodzeństwo oraz dzieci powyżej 14 lat. Warunkiem jednak jest pozostawanie we wspólnym gospodarstwie domowym. .

Opieki nad innym chorym nie może sprawować taki członek rodziny, który:

  • jest całkowicie niezdolny do pracy,
  • jest chory,
  • nie jest sprawny fizycznie lub psychicznie za względu na swój wiek,
  • prowadzi gospodarstwo rolne lub działalność gospodarczą,
  • jest pracownikiem, który odpoczywa po pracy na nocnej zmianie,
  • nie jest zobowiązany do opieki na podstawie kodeksu rodzinnego i opiekuńczego - jeśli odmawia sprawowania opieki.

Jakie dokumenty należy złożyć do zasiłku?

Gdy rodzic musi zająć się dzieckiem (bo nie działa żłobek lub przedszkole) i został o niej zawiadomiony w terminie krótszym niż 7 dni przed zamknięciem placówki, wówczas pracodawcy wystarczy oświadczenie rodzica o nieprzewidzianym zamknięciu żłobka, przedszkola lub szkoły.

Gdy choruje niania lub dzienny opiekun, także wystarczy oświadczenie rodzica, że musi osobiście opiekować się dzieckiem. Dołącza do tego dokument, np. kopię zwolnienia lekarskiego, który potwierdza, że niania lub dzienny opiekun nie mogą zająć się dzieckiem, ponieważ chorują.

W razie choroby pracownika, małżonka lub porodu konieczne jest zaświadczenie lekarskie, które zawiera:

  • imię i nazwisko małżonka lub rodzica dziecka stale opiekującego się dzieckiem,
  • okres i przyczynę, dlaczego musi opiekować się dzieckiem,
  • nazwisko dziecka, nad którym trzeba sprawować opieka oraz jego imię, jeśli zostało już nadane,
  • pieczątkę i podpis lekarza, który wystawia zaświadczenie.

Opiekun otrzyma zasiłek zarówno na swoje dzieci lub dzieci małżonka, dzieci przysposobione, te przyjęte na wychowanie i utrzymanie (np. w rodzinie zastępczej) i to niezależnie od okresu swojego ubezpieczenia.

Prawo do zasiłku mają na równi matka i ojciec dziecka. Ale otrzyma go tylko jedno z rodziców. I to ten rodzic, który wystąpi z wnioskiem o jego wypłatę.

Kiedy przysługuje dodatkowy zasiłek opiekuńczy?

Jeśli matka dziecka, która pobiera zasiłek macierzyński w czasie 8 tygodni po porodzie, nie może opiekować się noworodkiem, to ubezpieczony ojciec dziecka albo inny członek najbliższej rodziny może otrzymać dodatkowy zasiłek opiekuńczy. Ale wtedy musi przerwać zatrudnienie lub inną działalność zarobkową, aby zaopiekować się potomkiem.

Dotyczy to sytuacji, w których ubezpieczona matka dziecka:

  • przebywa w szpitalu lub innej placówce leczniczej i nie może osobiście opiekować się dzieckiem,
  • ma orzeczenie o niezdolności do samodzielnej egzystencji lub o znacznej niepełnosprawności i stan jej zdrowia nie pozwala na to, aby osobiście zajmować się synem lub córką,
  • porzuciła dziecko.

Dodatkowy zasiłek opiekuńczy należy się nie dłużej niż do ukończenia przez dziecko 8 tygodni życia.

Kiedy nie będzie zasiłku?

Zasiłek nie należy się za okres, w którym sprawujący opiekę m.in.:

  • ma prawo do wynagrodzenia na podstawie przepisów szczególnych,
  • korzysta z urlopu bezpłatnego lub wychowawczego,
  • był objęty zwolnieniem lekarskim, a podczas niego pracował lub wykorzystał je niezgodnie z celem, co potwierdziła kontrola e-ZLA.

Ile dni przysługuje zasiłek?

Zasiłek przysługuje w roku kalendarzowym przez:

• 60 dni, jeżeli opiekun zajmuje się zdrowym dzieckiem do lat 8. lub chorym dzieckiem do lat 14., w tym także dzieckiem niepełnosprawnym w tym wieku, albo

• 14 dni, jeżeli opiekun zajmuje się dzieckiem w wieku ponad 14 lat lub innym chorym członkiem rodziny,

• 30 dni, jeśli opiekuje się:

- chorym dzieckiem niepełnosprawnym, które ukończyło 14 lat, ale nie ukończyło 18 lat, albo

- dzieckiem niepełnosprawnym, które ukończyło 8 lat, ale nie ukończyło 18 lat, jeśli w wyniku porodu, choroby albo pobytu w szpitalu małżonka lub rodzica dziecka, który stale opiekuje się dzieckiem, nie może on opiekować się dzieckiem niepełnosprawnym.

Jeśli w roku kalendarzowym pracownik czy przedsiębiorca opiekują się wyłącznie niepełnosprawnym dzieckiem oraz innymi chorymi członkami rodziny (i nie ma innych dzieci, które nie ukończyły 14 lat), zasiłek opiekuńczy potrwa łącznie nie dłużej niż 30 dni (z czegonie więcej niż 14 dni może być przeznaczone na opiekę nad chorymi członkami rodziny, np. Matką)

Łączny okres wypłaty zasiłku opiekuńczego nie może przekroczyć 60 dni w roku kalendarzowym. Nie zależy on od liczby osób uprawnionych do zasiłku, liczby dzieci lub członków rodziny, którzy wymagają troski.

Do limitu 60 i 14 dni w roku kalendarzowym nie wlicza się okresu pobierania dodatkowego zasiłku opiekuńczego.

Ile wynosi zasiłek opiekuńczy?

Miesięczny zasiłek opiekuńczy wynosi 80 proc. tzw. podstawy wymiaru zasiłku. Wypłaca się go za każdy dzień, w którym osoba zajmująca się dzieckiem lub innym członkiem rodziny sprawuje opiekę. Wlicza się w to również dni ustawowo wolne od pracy, np. soboty, niedziele i święta.

Podstawę wymiaru zasiłku stanowi przeciętne miesięczne wynagrodzenie wypłacone za:

  • 12 miesięcy kalendarzowych poprzedzających miesiąc, w którym powstała niezdolność do pracy albo
  • pełne kalendarzowe miesiące ubezpieczenia, jeżeli niezdolność do pracy powstała przed upływem 12 miesięcy kalendarzowych ubezpieczenia.

Aby dla pracownika ustalić tę podstawę wymiaru zasiłku, przyjmuje się przychód, który jest podstawą wymiaru składki na ubezpieczenie chorobowe, gdy odliczy się potrącone przez pracodawcę składki społeczne.

Specjalny zasiłek opiekuńczy

Na podstawie art. 16a ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2018 r., poz. 2220 t.j.) otrzymają go osoby, na których ciąży obowiązek alimentacyjny, a także małżonkowie, jeżeli:

a) nie podejmują zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej lub

b) rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej po to, aby stale opiekować się osobą o znacznym stopniu niepełnosprawności albo z takim orzeczeniem ze wskazaniami:

  • stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz
  • stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia i edukacji.

Od 1 listopada 2018 r. do końca października 2019 r. specjalny zasiłek opiekuńczy wynosi 620 zł. O jego przyznaniu decyduje łączny dochód rodziny osoby sprawującej opiekę oraz rodziny osoby wymagającej opieki w przeliczeniu na jedną osobę. Aby otrzymać to wsparcie, dochód nie może przekroczyć 764 zł. W okresie zasiłkowym 2018/2019 wykazuje się dochody za 2017 r.

Jeśli dochodzi do zbiegu uprawnień do specjalnego zasiłku opiekuńczego przysługującego więcej niż jednej osobie sprawującej opiekę nad osobą lub osobami wymagającymi opieki, przyznaje się tylko jeden specjalny zasiłek opiekuńczy. I to tej osobie, która pierwsza złożyła wniosek w tej sprawie.

5
/ 5
(liczba głosów: 
1
)
Twoja ocena

Nasi Partnerzy

logo
logo
logo
logo
logo
logo
logo
logo
logo
logo
logo
logo

Ta strona używa ciasteczek (cookies), dzięki którym nasz serwis może działać lepiej. Więcej informacji znajdziesz w naszej Polityce cookies

Ok, rozumiem.