Jak szybciej uzyskać prawo do mieszkania zapisanego w testamencie?

Mam przepisane na siebie mieszkanie po ojcu. Tata jest cukrzykiem, coraz gorzej u niego z pamięcią, ale do domu opieki iść nie chce. Wiadomo, że może żyć długo, jednocześnie będąc coraz mniej świadomym co jest czym. Czy radzą Państwo zrobienie darowizny? Na razie tylko jest testament. Co w przypadku jak chciałbym sprzedać mieszkanie, a tata jeszcze żyje, ale jest kompletnie nieświadomy? I co w przypadku, gdybym celem umieszczenia go w domu opieki go ubezwłasnowolnił? Czy wtedy jest mi darowizna w ogóle potrzebna, czy mieszkanie przechodzi na mnie i mogę je sprzedać?

Pytanie od: Robert


Nasz ekspert odpowiada

Przekazanie rzeczy w drodze umowy darowizny czyni obdarowanego właścicielem tej rzeczy i umożliwia w zasadzie niezwłoczne dysponowanie przedmiotem darowizny wedle swego uznania. Pamiętać jednak należy, iż umowa darowizny nieruchomości musi zostać sporządzona w formie aktu notarialnego (art. 158 k.c.). Warunkiem dokonania czynności prawnej przez notariusza jest jego pewność, iż osoby uczestniczące w tej czynności mogą podjąć świadomą i swobodną decyzję o złożeniu oświadczenia woli, czyli, że rozumieją znaczenie dokonywanej czynności. Notariusz ma obowiązek odmówić dokonania czynności notarialnej, jeżeli poweźmie wątpliwość, czy któryś ze stawających do aktu ma zdolność do czynności prawnych (art. 86 ustawy prawo o notariacie). Dlatego też zawarcie umowy darowizny może okazać się zależne od kondycji psychofizycznej darczyńcy (ojca) w czasie sporządzania aktu notarialnego.

Własność rzeczy wchodzącej w skład spadku

W przypadku testamentu własność rzeczy wchodzącej w skład spadku uzyskujemy dopiero po śmierci spadkodawcy pod warunkiem, iż testament okazał się ważny i stał się podstawą ustalenia spadkobierców. Podkreślić wyraźnie trzeba, iż sam testament nie jest dokumentem potwierdzającym nabycie własności w drodze dziedziczenia, konieczne jest bowiem przeprowadzenie postępowania spadkowego. Postępowanie takie można przeprowadzić bądź przed sądem, bądź u notariusza. Dopiero z chwilą zakończenia tego postępowania, możliwe będzie samodzielnie dysponowanie odziedziczonym mieszkaniem.

Sprzedaż mieszkania nabytego w drodze darowizny

Z uwagi na fakt, iż w treści zapytania zaznaczono chęć sprzedaży mieszkania warto podkreślić, iż zbycie mieszkania uzyskanego w drodze darowizny lub dziedziczenia w terminie 5 lat od jego otrzymania może wiązać się z koniecznością uiszczenia podatku (przychód ze sprzedaży nieruchomości).

Orzeczenie ubezwłasnowolnienia a dysponowanie majątkiem

Ubezwłasnowolnienie jest instytucją powołaną w wyłącznym interesie osoby chorej, która z przyczyn ściśle określonych przepisami prawa nie jest w stanie kierować swym postępowaniem albo potrzebuje pomocy do prowadzenia spraw życia codziennego (odpowiednio art. 13 § 1 oraz art. 16 § 1 kodeksu cywilnego).

Orzeczenie przez sąd ubezwłasnowolnienia osoby fizycznej po przeprowadzeniu postępowania w oparciu o przepisy art. 544 – 560 (1) kodeksu postępowania cywilnego, nie oznacza dla osoby ubezwłasnowolnionej wyzbycia się posiadanych praw majątkowych, a jedynie brak możliwości samodzielnego nimi rozporządzania z uwagi na utratę zdolności do czynności prawnych. Dla osoby ubezwłasnowolnionej w całości ustanawia się opiekę, a dla ubezwłasnowolnionej częściowo kuratelę (odpowiednio art. 13 § 2 oraz art. 16 § 2 kodeksu cywilnego).

Opiekun lub kurator ustanowiony dla osoby ubezwłasnowolnionej nie ma prawa samodzielnie sprzedać należącego do niej mieszkania, albowiem dokonanie tej czynności przekracza zakres zwykłego zarządu majątkiem osoby ubezwłasnowolnionej i wymaga zezwolenia sądu (art. 156 w zw. art. 175 i 178 § 2 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego).

W orzecznictwie przyjmuje się, iż sąd opiekuńczy rozpoznając wniosek o udzielenie zgody na czynności przekraczające zakres zwykłego zarządu (np. na sprzedaż mieszkania) powinien rozważyć, czy planowane czynności mają na celu ochronę praw podopiecznego (osoby ubezwłasnowolnionej), czy są korzystne oraz celowe, a także czy odpowiadają jego względom gospodarczym.

Dopiero po uzyskaniu takiej zgody w formie postanowienia sądu i jego uprawomocnieniu się, można będzie sprzedać mieszkanie osoby ubezwłasnowolnionej i wykorzystać środki uzyskane z tej sprzedaży na cele związane z opieką (kuratelą). Zauważyć wypada, iż nadzór nad sprawowaniem opieki (kurateli) pełni sąd opiekuńczy, do którego składa się sprawozdania dotyczące osoby podopiecznego oraz rachunki z zarządu jego majątkiem, w terminach oznaczonych przez sąd, nie rzadziej niż raz do roku (art. 165 – 168 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego).

Z powyższego jednoznacznie wynika, iż w razie pogorszenia stanu zdrowia rodzica w stopniu uniemożliwiającym mu kierowanie swym postępowaniem zasadnym może być wystąpienie z wnioskiem o jego ubezwłasnowolnienie do sądu okręgowego właściwego dla miejsca zamieszkania (lub pobytu) rodzica (art. 544 kodeksu postępowania cywilnego). A następnie wykazanie przed sądem opiekuńczym zasadności sprzedaży mieszkania i uzyskanie sądowej zgody na dokonanie tej czynności.

5
/ 5
(liczba głosów: 
2
)
Twoja ocena

Wszelkie materiały znajdujące się na niniejszej stronie zamieszczone są w jedynie w celu informacyjnym i nie mogą być traktowane jako porada prawna w żadnej konkretnej sprawie, aczkolwiek dokładamy wszelkich starań, aby informacje tu zawarte były kompletne, prawdziwe i aktualne.

Właściciel portalu nie ponosi odpowiedzialności za żadne stwierdzenie zawarte w treści niniejszej strony, jak również za ewentualne błędy lub braki w zamieszczonych materiałach, ani też za ewentualne rezultaty działań podjętych w oparciu o nie. Odwiedzający niniejszą witrynę powinni zasięgnąć indywidualnej porady prawnej we wszystkich sprawach w jakikolwiek sposób odnoszących się do ich praw i obowiązków.

Nasi Partnerzy

logo
logo
logo
logo
logo
logo
logo
logo
logo
logo
logo
logo
logo

Ta strona używa ciasteczek (cookies), dzięki którym nasz serwis może działać lepiej. Więcej informacji znajdziesz w naszej Polityce cookies

Ok, rozumiem.