Podważenie aktu notarialnego - czy jest możliwe?

Rodzeństwo w tym moja mama (nieżyjąca) zrzekło się gospodarstwa na rzecz ich brata, a mojego wujka (nieżyjący). Gdy zachorował zakręciła się tam kobieta z jakiejś opieki i wujek przekazał jej całe gospodarstwo. Był po ciężkim pobiciu gdzie przez parę lat chodził o lasce i bardzo źle mówił - nie wiem czy był do końca poczytalny, czy po tylu latach można podważyć ten akt notarialny?

Pytanie od: beata


Nasz ekspert odpowiada

Akt notarialny jest dokumentem urzędowym szczególnej formy, w którym to notariusz poświadcza dokonanie czynności prawnej, np. czynności zakupu nieruchomości. Akt notarialny jest potwierdzeniem dokonanej czynności prawnej jednak może być on unieważniony w oparciu o wady oświadczenia woli. W tym celu składa się do Sądu pozew o stwierdzenie nieważności czynności prawnej.

Wady te są opisane i unormowane w Kodeksie Cywilnym (art. 82 – 88).

Wady oświadczenia woli

Brak świadomości lub swobody – art. 82 k.c.

Pierwszą wadą jest brak świadomości lub swobody. Oświadczenie woli składane przez osobę, która z jakichkolwiek powodów znajdowała się w stanie wyłączającym świadome albo swobodne powzięcie decyzji i wyrażenie woli jest nieważne. Ustawodawca miał tu na myśli w szczególności choroby psychicznej, niedorozwoju umysłowego albo innego, chociażby nawet przemijającego, zaburzenia czynności psychicznych.

Pozorność oświadczenia woli – art. 83 k.c.

Drugą wadą powodującą nieważność oświadczenia woli jest pozorne złożenie oświadczenia drugiej stronie. Ważne jest, że druga strona musi wiedzieć o pozorności takiego oświadczenia. Oświadczenie takie jest składane za jej zgodą. Ustawodawca mówi również, że jeżeli oświadczenie takie zostało złożone dla ukrycia innej czynności prawnej, ważność oświadczenia ocenia się według właściwości tej czynności.

Pozorność oświadczenia woli nie ma wpływu na skuteczność odpłatnej czynności prawnej, dokonanej na podstawie pozornego oświadczenia, jeżeli wskutek tej czynności osoba trzecia nabywa prawo lub zostaje zwolniona od obowiązku, chyba że działała w złej wierze.

Błąd istotny – art. 84 k.c.

W razie wystąpienia błędu co do treści czynności prawnej można uchylić się od skutków prawnych swego oświadczenia woli. Przy składaniu oświadczenia innej osobie, uchylenie się od jego skutków prawnych dopuszczalne jest tylko wtedy, gdy błąd został wywołany przez tę osobę, chociażby bez jej winy, albo gdy wiedziała ona o błędzie lub mogła z łatwością ten błąd zauważyć.

Można powoływać się tylko na błąd uzasadniający przypuszczenie, że gdyby składający oświadczenie woli nie działał pod wpływem błędu i oceniał sprawę rozsądnie, nie złożyłby oświadczenia tej treści.

Zniekształcenie oświadczenia (posłaniec) – art. 85 k.c.

Zgodnie z Kodeksem cywilnym zniekształcenie oświadczenia woli przez osobę użytą do jego przesłania ma takie same skutki, jak błąd przy złożeniu oświadczenia.

Podstęp – art. 86 k.c.

Jeżeli błąd zostanie wywołany przez drugą stronę przez podstęp, uchylenie się od skutków prawnych oświadczenia woli złożonego pod wpływem błędu może nastąpić także wtedy, gdy błąd nie był istotny, jak również wtedy, gdy nie dotyczył treści czynności prawnej.

Podstęp dokonany przez osobę trzecią jest jednoznaczny z podstępem strony, o ile strona o podstępie osoby trzeciej wiedziała i nie powiadomiła o tym drugiej strony.

Groźba – art. 87 k.c.

Osoba, która złożyła oświadczenie woli pod wpływem bezprawnej groźby drugiej strony lub osoby trzeciej, może uchylić się od skutków prawnych swego oświadczenia, jeżeli z okoliczności wynika, że mógł się obawiać, iż jemu samemu lub innej osobie grozi poważne niebezpieczeństwo osobiste lub majątkowe.

Termin uchylenia się od skutków prawnych

Termin do uchylenia się od skutków prawnych oświadczenia woli wynosi zawsze rok. Według art. 88 § 2 k.c. uprawnienie do uchylenia się wygasa: w razie błędu – z upływem roku od jego wykrycia, a w razie groźby – z upływem roku od chwili, kiedy stan obawy ustał.

Jeżeli w terminie przewidzianym w art. 88 § 2 k.c. uprawniony nie uchylił się od skutków wadliwego oświadczenia albo jeżeli zrzekł się korzystania z tego prawa, czynność staje się ważna i nie podlega już kwestionowaniu – ustaje sankcja w postaci nieważności względnej, a czynność prawna jest w pełni ważna i skuteczna.

Podmiot uprawniony – negatywna przesłanka

Prawo uchylenia się od skutków oświadczenia woli przysługuje wyłącznie osobie, która złożyła wadliwe oświadczenie i to jej pozostawiono swobodę decyzji w przedmiocie doprowadzenia do unieważnienia czynności prawnej.

Z zapytania wynika, że osoba, która podpisała akt notarialny już nie żyje. W takiej sytuacji niestety nie ma możliwości podjęcia jakichkolwiek kroków prawnych.

4
/ 5
(liczba głosów: 
2
)
Twoja ocena

Wszelkie materiały znajdujące się na niniejszej stronie zamieszczone są w jedynie w celu informacyjnym i nie mogą być traktowane jako porada prawna w żadnej konkretnej sprawie, aczkolwiek dokładamy wszelkich starań, aby informacje tu zawarte były kompletne, prawdziwe i aktualne.

Właściciel portalu nie ponosi odpowiedzialności za żadne stwierdzenie zawarte w treści niniejszej strony, jak również za ewentualne błędy lub braki w zamieszczonych materiałach, ani też za ewentualne rezultaty działań podjętych w oparciu o nie. Odwiedzający niniejszą witrynę powinni zasięgnąć indywidualnej porady prawnej we wszystkich sprawach w jakikolwiek sposób odnoszących się do ich praw i obowiązków.

Nasi Partnerzy

logo
logo
logo
logo
logo
logo
logo
logo
logo
logo
logo
logo
logo

Ta strona używa ciasteczek (cookies), dzięki którym nasz serwis może działać lepiej. Więcej informacji znajdziesz w naszej Polityce cookies

Ok, rozumiem.