Czy obniżenie wynagrodzenia w okresie pandemii bez zmiany czasu pracy jest legalne?

Mój mąż jest jedynym żywicielem rodziny. Pracuje na umowie o pracę na najniższej krajowej. Natomiast zarabia więcej. 31 każdego msc-a ma najniższą krajową na konto, a 10 każdego msc-a resztę w kopercie do ręki. W tym msc-u dostał o 20% mniej wypłaty powodem była pandemia. Natomiast nie widzą pracownicy by w jakiś sposób firma miała problem finansowy ponieważ fabryka mebli działa jak działałala, zlecenia są cały czas, tiry z meblami wyjeżdżają. Uważam, że szef wykorzystał sytuację i po prostu ich wykorzystał -dodam, że godziny pracy takie same jak przed pandemią. Boi się odezwać bo straci pracę. A teraz z pracą naprawdę ciężko. Czy możemy coś w takiej sytuacji zrobić?

Pytanie od: Renata


Nasz ekspert odpowiada

W ramach rozwiązań ustawy z dnia 2 marca 2020 roku o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacjami kryzysowymi, tzw. Tarczy antykryzysowej, ustawodawca przewidział pomoc przedsiębiorcom w celu zapewnienia ochrony miejsc pracy - tak zwane dofinansowanie z Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych określone w art. 15g Tarczy. O dofinansowanie ubiegać się mogą przedsiębiorcy, u których wystąpił spadek obrotów gospodarczych w następstwie wystąpienia COVID-19 i w związku z tym wprowadzono przestój ekonomiczny bądź obniżony wymiar czasu pracy.

Co to jest przestój ekonomiczny?

Przez przestój ekonomiczny należy rozumieć okres niewykonywania pracy przez pracownika z przyczyn niedotyczących pracownika pozostającego w gotowości do pracy. Za obniżony wymiar czasu pracy należy przyjąć obniżony przez przedsiębiorcę wymiar czasu pracy pracownika z przyczyn niedotyczących pracownika, maksymalnie o 20%, jednak nie więcej niż do połowy etatu.

Wynagrodzenie w trakcie przestoju ekonomicznego

Zgodnie z treścią art. 15g ust. 6 Tarczy, pracownikowi objętemu przestojem ekonomicznym pracodawca wypłaca wynagrodzenie obniżone nie więcej niż o 50%, nie niższe jednak niż w wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę ustalanego na podstawie przepisów o minimalnym wynagrodzeniu za pracę, z uwzględnieniem wymiaru czasu pracy.

Natomiast z treści art. 15g ust. 8 Tarczy wynika, że pracodawca w związku z wystąpieniem wskazanych w początkowej części odpowiedzi przesłanek, może obniżyć wymiar czasu pracy pracowników o maksymalnie 20%, nie więcej niż do 0,5 etatu. Obniżenie wymiaru powoduje, że wynagrodzenie pracownika może, ale nie musi być obniżone o 20%, z tym zastrzeżeniem, że wynagrodzenie nie może być niższe niż minimalne wynagrodzenie za pracę z uwzględnieniem wymiaru czasu pracy. W praktyce obniżenie wymiaru czasu pracy oznacza, że czas pracy pracownika powinien być odpowiednio zmniejszony.

Porozumienie zmieniające warunki wynagrodzenia i czasu pracy w czasie pandemii

Aby obniżyć wymiar czasu pracy zgodnie z przepisami Tarczy antykryzysowej, konieczne jest zawarcie porozumienia, w którym określa się co najmniej:

  • grupy zawodowe objęte przestojem ekonomicznym lub obniżonym wymiarem czasu pracy,
  • obniżony wymiar czasu pracy obowiązujący pracowników,
  • okres, przez jaki obowiązują rozwiązania dotyczące przestoju ekonomicznego lub obniżonego wymiaru czasu pracy.

Obniżenie wymiaru czasu pracy może dotyczyć zarówno wszystkich pracowników, jak i tylko części z nich. Porozumienie zawierane jest pomiędzy pracodawcą a działającymi u danego pracodawcy organizacjami związkowymi lub w przypadku ich braku - z przedstawicielami pracowników.

W opisywanym pytaniu wskazała Pani, że pracodawca tłumaczył obniżenie wynagrodzenia wystąpieniem pandemii, jednakże aby pracodawca mógł tak zrobić, musiałby zastosować się do wyżej opisanej konstrukcji, albowiem jest ona jedynym sposobem umożliwiającym czasowe obniżenie wymiaru czasu pracy i wynagrodzenia z uwagi na wystąpienie COVID- 19. W konsekwencji, jeżeli pracodawca nie zawarł z przedstawicielami pracowników porozumienia, nie powinien był obniżyć wynagrodzenia na skutek wystąpienia pandemii. Jeżeli jednak takie porozumienie było zawarte, to pracodawca mógł obniżyć wynagrodzenia pracowników maksymalnie o 20%, ale również czas pracy pracowników powinien ulec proporcjonalnemu zmniejszeniu.

Możliwości pracodawcy z zakresie trwałej zmiany warunków pracy i płacy

Poza wyżej wskazanym sposobem czasowego obniżenia czasu pracy i wynagrodzenia powodowanym wystąpieniem COVID-19, pracodawcy przysługują inne środki prawne umożliwiające trwałą zmianę warunków pracy lub płacy, uregulowane w Kodeksie Pracy.

Pracodawca ma możliwość dokonania zmiany warunków pracy i płacy na dwa sposoby:

  • w drodze porozumienia - porozumienie jest umową zawieraną pomiędzy pracodawcą a pracownikiem.
    W treści porozumienia strony dobrowolnie - jednak w granicach obowiązujących przepisów, mogą regulować obowiązujący pomiędzy nimi stosunek pracy,
  • w drodze wypowiedzenie zmieniającego w trybie art. 42 Kodeksu pracy.
    W tym przypadku ustawodawca przewidział, że pracodawca ma możliwość przedstawienia pracownikowi na piśmie nowych warunków pracy i płacy, jednak wypowiedzenie zmieniające nie może naruszać przepisów dotyczących wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę. Po otrzymaniu wypowiedzenia zmieniającego zawierającego dokładnie określony zakres zmian, pracownik może albo przyjąć porozumienie - poprzez podpisanie i tym samym zaakceptowanie nowych warunków pracy, albo odmówić jego przyjęcia, co skutkuje rozwiązaniem umowy o pracę z upływem okresu obowiązującego wypowiedzenia.
    Zgodnie z art. 36 § 1 Kodeksu Pracy okres wypowiedzenia wynosi:

a) 2 tygodnie, jeżeli pracownik był zatrudniony krócej niż 6 miesięcy,
b) 1 miesiąc, jeżeli pracownik był zatrudniony co najmniej 6 miesięcy,
c) 3 miesiące, jeżeli pracownik był zatrudniony co najmniej 3 lata.

Po otrzymaniu wypowiedzenia zmieniającego pracownik nie musi podejmować decyzji od razu. Jednakże należy pamiętać, że w przypadku, gdy pracownik nie podejmie decyzji o przyjęciu bądź odmowie przyjęcia do czasu upływu połowy okresu wypowiedzenia - zgodnie z pouczeniem znajdującym się w treści wypowiedzenia zmieniającego, a przy braku pouczenia, do końca okresu wypowiedzenia - uznaje się, że wyraził zgodę na zaproponowane warunki.

Powyżej wskazane drogi są w zasadzie jedynymi sposobami obniżenia wymiaru czasu pracy i płacy przez pracodawcę. Każdorazowo zmiana warunków pracy bądź płacy nie może następować z naruszeniem obowiązujących przepisów, w tym przepisów dotyczących minimalnego wynagrodzenia za pracę.

Zalecamy, aby w opisanym przez Panią przypadku mąż zwrócił się do pracodawcy z prośbą o wytłumaczenie, na jakiej podstawie zostało mu obniżone wynagrodzenie skoro wymiar czasu pracy nie uległ zmianie. W zależności od rodzaju udzielonej odpowiedzi mąż będzie mógł domagać się wypłacenia różnicy w wynagrodzeniu lub – jeżeli nie uda się zakończyć tej sprawy polubownie – dochodzić swoich praw przed sądem pracy.

Należy w tym miejscu zaznaczyć jednak, że powyższa opinia dotycząca ewentualnej nieprawidłowości zachowania pracodawcy dotyczy jedynie sytuacji, w której pracodawca wypłacił obniżone o 20% wynagrodzenie należne z umowy o pracę, a nie wynagrodzenie płatne „do ręki”, które nie podlega ochronie prawnej.

5
/ 5
(liczba głosów: 
1
)
Twoja ocena

Wszelkie materiały znajdujące się na niniejszej stronie zamieszczone są w jedynie w celu informacyjnym i nie mogą być traktowane jako porada prawna w żadnej konkretnej sprawie, aczkolwiek dokładamy wszelkich starań, aby informacje tu zawarte były kompletne, prawdziwe i aktualne.

Właściciel portalu nie ponosi odpowiedzialności za żadne stwierdzenie zawarte w treści niniejszej strony, jak również za ewentualne błędy lub braki w zamieszczonych materiałach, ani też za ewentualne rezultaty działań podjętych w oparciu o nie. Odwiedzający niniejszą witrynę powinni zasięgnąć indywidualnej porady prawnej we wszystkich sprawach w jakikolwiek sposób odnoszących się do ich praw i obowiązków.

Bardzo prawdopodobne, że odpowiedź na nurtujące cię pytanie znajduje się już w naszej bazie. Sprawdź to! W tym celu w okienku poniżej opisz hasłowo swój problem – postaraj się ograniczyć do trzech–czterech słów. Jeżeli wynik będzie negatywny, zadaj pytanie, korzystając z formularza.

Zadaj pytanie

Nasi eksperci dołożą wszelkich starań, aby szybko odpowiedzieć na Twoje pytanie. Mimo to w niektórych przypadkach czas oczekiwania na odpowiedź może wynosić od kilku do kilkunastu dni. Redakcja zastrzega sobie prawo niepublikowania pytań zadawanych wielokrotnie lub tych, na które odpowiedzi pojawiły się już w serwisie.

Nasi Partnerzy

logo
logo
logo
logo
logo
logo
logo
logo
logo
logo
logo
logo
logo

Ta strona używa ciasteczek (cookies), dzięki którym nasz serwis może działać lepiej. Więcej informacji znajdziesz w naszej Polityce cookies

Ok, rozumiem.