Czy Urząd Skarbowy może śledzić historię przelewów na koncie bankowym?

Czy to prawda, iż urząd skarbowy może prześledzić naszą historię w koncie bankowym? Co dzieje się w przypadku, kiedy zakupię coś dla znajomego, a ten oddaje mi pieniądze przelewem na konto, czy może to wiązać się z obowiązkiem tłumaczenia takich przelewów przed urzędem, rozliczenia podatkowego?

Pytanie od: Sebau


Nasz ekspert odpowiada

Organy podatkowe nie mają podstaw do samodzielnego monitorowania operacji na osobistych rachunkach bankowych osób fizycznych, w przeciwieństwie do rachunków bankowych przedsiębiorców. Charakter sytuacji opisanej może pozwolić na jej zakwalifikowanie jako pożyczki, jednakże będzie to zależało od szczegółowych ustaleń oraz rzeczywistej woli stron.

Historia rachunku bankowego objęta jest tajemnicą bankową, a zatem banki zobowiązane są do zachowania takich danych w tajemnicy. Organ podatkowy nie jest natomiast uprawniony do dokonywania samodzielnej weryfikacji danych z osobistego rachunku bankowego osoby fizycznej niebędącej przedsiębiorcą.

W jaki sposób Urząd Skarbowy może zyskać wgląd w historię rachunku bankowego osoby fizycznej?

Chcąc uzyskać wgląd w historię naszego rachunku bankowego, Naczelnik Urzędu Skarbowego może skierować do naszego banku pisemne żądanie uchylenia tajemnicy bankowej. Co istotne, jest to możliwe dopiero po spełnieniu określonych w Ordynacji podatkowej przesłanek, którymi są, z jednej strony, prowadzenie z udziałem posiadacza rachunku postępowania podatkowego, oraz z drugiej strony, potrzeba uzupełnienia zgromadzonych w toku tego postępowania dowodów, lub ich porównania z informacjami pochodzącymi z banku. Podstawą  żądania organu jest art. 182 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U.2018.800). Żądanie takie musi być przy tym poprzedzone wezwaniem strony postępowania do samodzielnego udzielenia żądanych informacji, lub do upoważnienia organu podatkowego do wystąpienia w imieniu strony do banku o ich udzielenie. W konsekwencji, o zamiarze uzyskania przez organ podatkowy wglądu w historię naszego rachunku zawsze będziemy uprzedzeni – pierwszym sygnałem ostrzegawczym będzie bowiem zawiadomienie o wszczęciu postępowania podatkowego z naszym udziałem, które to postępowanie jest niezbędne, aby organ podatkowy mógł w ogóle skorzystać z omawianego uprawnienia żądania uchylenia tajemnicy bankowej. O bezpośrednim zamiarze uzyskania przez organ podatkowy wglądu w nasze konto bankowe zostaniemy natomiast poinformowani pismem organu, w którym zwróci się on do nas samych o udzielenie informacji objętych tajemnicą bankową. Dopiero w razie niemożności uzyskania informacji od nas, organ podatkowy zwróci się po informacje do banku.

W jaki sposób Urząd Skarbowy może zyskać wgląd w historię rachunku bankowego przedsiębiorcy?

Zupełnie inaczej wygląda natomiast sytuacja monitorowania operacji na rachunku bankowym w odniesieniu do przedsiębiorców. 13 stycznia 2018 r. weszła w życie ustawa z dnia 24 listopada 2017 r. o zmianie niektórych ustaw w celu przeciwdziałania wykorzystywaniu sektora finansowego do wyłudzeń skarbowych (Dz.U.2017.2491, zwana ustawą o STIR), wprowadzająca do Ordynacji podatkowej uregulowania obligujące banki do przekazywania izbie rozliczeniowej informacji o rachunkach bankowych. Zgodnie z art. 119zp Ordynacji, banki zobowiązane są przekazać m.in. takie informacje jak:

  • informacje o rachunkach otwieranych i prowadzonych przez przedsiębiorcę - niezwłocznie, nie później niż do godz. 12.00 dnia następującego po dniu otwarcia rachunku, lub odpowiednio po dniu uzyskania, zmiany lub uzupełnienia tych informacji,
  • dzienne zestawienia transakcji dotyczących rachunków przedsiębiorcy - niezwłocznie, nie później niż do godziny 15.00 dnia następującego po dniu dokonania transakcji.

Izba rozliczeniowa następnie przekazuje ww. informacje otrzymane od banków Szefowi Krajowej Administracji Skarbowej, dzięki czemu uzyskuje on dostęp do codziennych operacji na rachunku bankowym przedsiębiorcy. Nowe regulacje mają w założeniu usprawnić wykrywanie przestępczości gospodarczej, w rzeczywistości dając organom podatkowym dostęp do danych zgromadzonych na firmowym rachunku bankowym przedsiębiorcy.

Generalny Inspektor Informacji Finansowej 

Należy również pamiętać, że na mocy art. 72 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 1 marca 2018 r. o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu (Dz.U.2018.723), banki są zobowiązane poinformować Generalnego Inspektora Informacji Finansowej (GIIF) o każdej wpłacie, wypłacie lub transferze środków pieniężnych w kwocie przekraczającej równowartość 15 000 euro. W razie, gdyby transakcja rodziła podejrzenia popełnienia przestępstwa,  GIIF może udzielić informacji o tej transakcji organowi podatkowemu.

Czy przelewy pomiędzy krewnymi/znajomymi są opodatkowane?

Analiza opisanej w pytaniu sytuacji, prowadzącej do tego, że w historii naszego rachunku bankowego pojawi się wpływ określonej ilości środków pieniężnych od osoby trzeciej, zatytułowany np. „zwrot”, zależy od indywidualnych okoliczności jej towarzyszących.

Możliwe jest zakwalifikowanie opisanej czynności jako pożyczki w rozumieniu art. 720 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U.2018.1025). Umawiamy się z drugą stroną, że udzielamy jej pożyczki, w wyniku czego przenosimy na własność tej osoby określoną ilość środków pieniężnych, ale która będzie się znajdować w naszym posiadaniu (w portfelu, czy na rachunku bankowym). Następnie, pożyczkobiorca daje nam zlecenie dokonania zakupu określonej rzeczy za pożyczone pieniądze, będące już jego własnością, bezpośrednio na jego rzecz. Następnie, zgodnie z ideą instytucji pożyczki, pożyczkobiorca zwraca nam kwotę pożyczki w formie przelewu. Tego rodzaju transakcja nie będzie rodzić po naszej stronie konieczności rozliczenia podatkowego. Co do zasady, pożyczka opodatkowana jest podatkiem od czynności cywilnoprawnych (PCC) w wysokości 2% wartości pożyczanej kwoty. Zobowiązanym do zapłaty podatku jest pożyczkobiorca, nie pożyczkodawca – jeżeli zatem wspomniany „znajomy” ma zwrócić nam pożyczone pieniądze na konto, nie ciąży na nas obowiązek zapłaty PCC. Jeżeli jednak przyszłoby nam występować w odwrotnej roli – pożyczkobiorcy – warto wiedzieć, że ustawa przewiduje szeroki katalog zwolnień od podatku. Stosownie do treści art. 9 pkt 10 lit. d ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz.U.2017.1150), jeżeli w okresie 3 kolejnych lat kalendarzowych łączna kwota pożyczek nie przekroczy kwoty 5 000 zł od jednego podmiotu lub 25 000 zł od wielu podmiotów, pożyczka będzie zwolniona z opodatkowania PCC. W konsekwencji, przy założeniu sporadyczności takich transakcji, opiewających na stosunkowo małe kwoty, nie powinny one rodzić obowiązku podatkowego po żadnej ze stron transakcji.

Decydujące znaczenie w zakresie tego, którą kwalifikację prawną przedstawionego zdarzenia należy przyjąć, mają jego okoliczności, a przede wszystkim intencje stron czynności. To wola stron ma bowiem kluczowe znaczenie przy dokonywaniu wykładni przepisów prawa. Przyjmując jednak, że autor pytania będzie występował w roli pożyczkodawcy lub dokonującego odsprzedaży, niezależnie od przyjętej kwalifikacji, nie będzie go obciążać obowiązek podatkowy.

4.8
/ 5
(liczba głosów: 
4
)
Twoja ocena

Bardzo prawdopodobne, że odpowiedź na nurtujące cię pytanie znajduje się już w naszej bazie. Sprawdź to! W tym celu w okienku poniżej opisz hasłowo swój problem – postaraj się ograniczyć do trzech–czterech słów. Jeżeli wynik będzie negatywny, zadaj pytanie, korzystając z formularza.

Zadaj pytanie

Nasi eksperci dołożą wszelkich starań, aby szybko odpowiedzieć na Twoje pytanie. Mimo to w niektórych przypadkach czas oczekiwania na odpowiedź może wynosić od kilku do kilkunastu dni. Redakcja zastrzega sobie prawo niepublikowania pytań zadawanych wielokrotnie lub tych, na które odpowiedzi pojawiły się już w serwisie.

Nasi Partnerzy

logo
logo
logo
logo
logo
logo
logo
logo
logo
logo
logo
logo

Ta strona używa ciasteczek (cookies), dzięki którym nasz serwis może działać lepiej. Więcej informacji znajdziesz w naszej Polityce cookies

Ok, rozumiem.