Zobowiązanie pracownika do pozostania w stosunku pracy przy postojowym - czy jest legalne?

W przypadku zobowiązania się wobec pracodawcy na jego zalecenie, do pracy na własnym stanowisku przez okres 6-ciu miesięcy od ostatniej wpłaty świadczenia, czy przy chęci wcześniejszego odejścia z pracy koniecznością byłby zwrot otrzymanego postojowego? A także czy wypłacana kwota tego świadczenia traktowana jest jako "dodatek" do miesięcznego wynagrodzenia, czy jest to jej rekompensata, a mój pracodawca nie wypłaca mi już wynagrodzenia lub ewentualnie ponosi jedynie koszty różnicy między świadczeniem? Przykład: zarobiłbym w maju 2200 zł. W ramach świadczenia postojowego otrzymałbym 2080 zł a od pracodawcy tylko różnicę między kwotami, tj. 120 zł? Z góry dziękuję za odpowiedź.

Pytanie od: Łukasz


Nasz ekspert odpowiada

Pytanie oraz stan faktyczny są nie do końca jasne, aby zatem udzielić odpowiedzi należało poczynić pewne założenia. Skoro w treści pytania mowa jest o świadczeniu postojowym, to można przyjąć, że nie jest Pan związany umową o pracę, a określoną umową cywilnoprawną, a także, że w pytaniu chodzi o świadczenie określone w art. 15zq ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, czyli tzw. Tarczy antykryzysowej. Świadczenie postojowe bowiem nie przysługuje osobom zatrudnionym w oparciu o umowę o pracę. Przysługuje natomiast m.in. stronom umów cywilnoprawnych, w szczególności zleceniobiorcom w przypadku umowy zlecenia albo przyjmującym zamówienie w przypadku umowy o dzieło.

Odpowiadając w pierwszej kolejności na drugą część pytania należy wskazać, że świadczenie postojowe ma celu wsparcie beneficjenta (zleceniobiorcy albo przyjmującego zamówienie), który nie może otrzymać wynagrodzenia wynikającego z umowy cywilnoprawnej, z uwagi na to, że nie doszła ona do skutku lub jej wykonanie zostało ograniczone z powodu przestoju w prowadzeniu działalności wywołanego COVID-19. Odpowiednio, świadczenie postojowe przysługuje osobie prowadzącej pozarolniczą działalność gospodarczą, gdy w następstwie COVID-19 doszło do przestoju w prowadzeniu tej działalności. Aby móc skutecznie ubiegać się o świadczenie postojowe, zarówno zleceniobiorca, jak i osoba prowadząca jednoosobową działalność gospodarczą, muszą spełnić określone kryteria wskazane w art. 15zq i dalszych przepisach tzw. Tarczy antykryzysowej.

Kiedy przysługuje świadczenie postojowe?

Osobie wykonującej umowę cywilnoprawną świadczenie postojowe przysługuje, jeśli:

  • umowa cywilnoprawna została zawarta przed dniem 1 kwietnia 2020 r.,
  • przychód z umowy cywilnoprawnej w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych uzyskany w miesiącu poprzedzającym miesiąc, w którym został złożony wniosek o świadczenie postojowe, nie był wyższy od 300% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia z poprzedniego kwartału ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego.

Świadczenie postojowe nie jest wypłacane proporcjonalnie. Jeśli spełnione są przesłanki z art. 15zq i art. 15zs, świadczenie jest wypłacane we wszystkich wypadkach w jednakowej kwocie. We wniosku o przyznanie świadczenia musi znaleźć się złożone przez zatrudniającego (wniosek składany jest bowiem za jego pośrednictwem) oświadczenie potwierdzające przestój w prowadzeniu działalności oraz uzyskanie w miesiącu poprzedzającym miesiąc złożenia wniosku o świadczenie postojowe przychodu o co najmniej 15% niższego od przychodu uzyskanego w miesiącu poprzedzającym ten miesiąc, jeżeli nie zawiesił prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej. Ponadto, zatrudniający musi oświadczyć, że umowa cywilnoprawna nie doszła do skutku lub nastąpiło ograniczenie jej wykonywania z powodu przestoju wywołanego COVID-19.
Takie oświadczenia mają wykazać, że beneficjent nie mógł otrzymać wynagrodzenia wynikającego z umowy i potrzebuje wsparcia. To oznacza, że jeśli zatrudniający jest w stanie wypłacić pełne wynagrodzenie lub umowa nie przestała być wykonywana, a zatrudniający ma możliwość realizowania wynikających z niej zobowiązań, świadczenie postojowe nie należy się.
Jeśli zatrudniający wykaże, że wystąpił u niego przestój, a jego przychód jest niższy o 15%, wnioskującemu można przyznać świadczenie, które zawsze wynosi 80% kwoty minimalnego wynagrodzenia, czyli tak jak Pan wspomniał - 2080 zł. Natomiast w przypadku, gdy suma przychodów z umów cywilnoprawnych w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych uzyskana w miesiącu poprzedzającym miesiąc, w którym został złożony wniosek o świadczenie postojowe wynosi mniej niż 50% kwoty minimalnego wynagrodzenia za pracę obowiązującego w 2020 r., świadczenie postojowe przysługuje w wysokości sumy wynagrodzeń z tytułu wykonywania tych umów cywilnoprawnych. Wszystkie oświadczenia składane są pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań.

Kiedy pobrane świadczenie postojowe trzeba zwrócić?

Odnosząc się do pierwszej części pytania, nienależnie pobrane świadczenie postojowe podlega zwrotowi wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w wysokości i na zasadach określonych w Kodeksie cywilnym (art. 15zx tzw. Tarczy antykryzysowej). Za nienależnie pobrane świadczenie uważa się:

  • przyznane lub wypłacone na podstawie fałszywych oświadczeń lub dokumentów albo w innych przypadkach świadomego wprowadzenia w błąd przez osobę pobierającą świadczenie lub odpowiednio zleceniodawcę lub zamawiającego;
  • wypłacone osobie innej niż osoba uprawniona, z przyczyn niezależnych od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.

Świadczenie nie podlega zatem zwrotowi w przypadku rozwiązania umowy po czasie, za jaki otrzymano wsparcie. Nie przysługuje jednak ponowne świadczenie postojowe. Zgodnie z zasadą swobody umów, co do zasady strony umowy cywilnoprawnej mogą umówić się na to, że umowa nie będzie mogła być rozwiązana przed upływem określonego czasu. Taka umowa jest ważna, o ile oświadczenia stron tej umowy były swobodne.

Jeśli jednak jest Pan zatrudniony na umowę o pracę, to nie może Pan samodzielnie starać się o wsparcie finansowe w związku z COVID-19. Pracownikowi bezpośrednio nie przysługują ani świadczenie postojowe ani żaden inny instrument pomocowy. O wsparcie mogą za to starać się pracodawcy, np. w drodze wniosku o wypłatę z Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych świadczeń na dofinansowanie wynagrodzeń pracowników oraz składek na ich ubezpieczenia społeczne (art. 15g Tarczy antykryzysowej) bądź w drodze wniosku o dofinansowanie do prowadzenia działalności gospodarczej (art. 15zzb Tarczy antykryzysowej).

Zobowiązanie do pozostania w zatrudnieniu

Należy też pamiętać, że pracodawca nie może zobowiązać pracownika do pozostawania w zatrudnieniu. Jedną z zasad prawa pracy, którą potwierdza art. 11 Kodeksu pracy, jest zasada swobody nawiązania stosunku pracy. Oznacza ona również wolność w zakresie pozostawania w stosunku pracy oraz rozwiązywania go. Jakiekolwiek zobowiązanie pracownika do pozostawania w zatrudnieniu jest niezgodne z prawem i w konsekwencji jest nieważne.

5
/ 5
(liczba głosów: 
2
)
Twoja ocena

Wszelkie materiały znajdujące się na niniejszej stronie zamieszczone są w jedynie w celu informacyjnym i nie mogą być traktowane jako porada prawna w żadnej konkretnej sprawie, aczkolwiek dokładamy wszelkich starań, aby informacje tu zawarte były kompletne, prawdziwe i aktualne.

Właściciel portalu nie ponosi odpowiedzialności za żadne stwierdzenie zawarte w treści niniejszej strony, jak również za ewentualne błędy lub braki w zamieszczonych materiałach, ani też za ewentualne rezultaty działań podjętych w oparciu o nie. Odwiedzający niniejszą witrynę powinni zasięgnąć indywidualnej porady prawnej we wszystkich sprawach w jakikolwiek sposób odnoszących się do ich praw i obowiązków.

Bardzo prawdopodobne, że odpowiedź na nurtujące cię pytanie znajduje się już w naszej bazie. Sprawdź to! W tym celu w okienku poniżej opisz hasłowo swój problem – postaraj się ograniczyć do trzech–czterech słów. Jeżeli wynik będzie negatywny, zadaj pytanie, korzystając z formularza.

Zadaj pytanie

Nasi eksperci dołożą wszelkich starań, aby szybko odpowiedzieć na Twoje pytanie. Mimo to w niektórych przypadkach czas oczekiwania na odpowiedź może wynosić od kilku do kilkunastu dni. Redakcja zastrzega sobie prawo niepublikowania pytań zadawanych wielokrotnie lub tych, na które odpowiedzi pojawiły się już w serwisie.

Nasi Partnerzy

logo
logo
logo
logo
logo
logo
logo
logo
logo
logo
logo
logo
logo

Ta strona używa ciasteczek (cookies), dzięki którym nasz serwis może działać lepiej. Więcej informacji znajdziesz w naszej Polityce cookies

Ok, rozumiem.