Zawieszenie terminu obowiązywania biletu długoterminowego podczas pandemii koronawirusa

Mam wykupiony bilet 90 - dniowy na przejazdy komunikacją miejską i pkp, ale od miesiąca nie korzystam, ponieważ w okresie pandemii koronawirusa mój zakład pracy nie działa. Czy mogę się starać o zwrot poniesionej opłaty?

Pytanie od: Przemysław


Nasz ekspert odpowiada

Zawieranie i wykonywanie umów przewozu określone jest przede wszystkim przepisami ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. Prawo przewozowe (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 8). Ustawa dotyczy także przewozów realizowanych w ramach publicznego transportu zbiorowego. Zgodnie art. 16 ust. 1 ustawy umowę przewozu zawiera się przez nabycie biletu na przejazd przed rozpoczęciem podróży lub spełnienie innych określonych przez przewoźnika lub organizatora publicznego transportu zbiorowego warunków dostępu do środka transportowego, a w razie ich nieustalenia – przez samo zajęcie miejsca w środku transportowym.

Określenie tych warunków (dostępu) następuje w warunkach przewozu, do których przewoźnik musi zapewnić należyty dostęp (np. ogłosić publicznie w punktach sprzedaży, na stronie internetowej, na przystankach). Nie będzie jednak miała tu zastosowania zasada dotycząca doręczenia wzorca umowy – pasażer powinien samodzielnie uzyskać dostęp do warunków przewozu i się z nimi zapoznać.

Odstąpienie od umowy przewozu

Ustawa przewiduje możliwość odstąpienia od umowy przewozu przed rozpoczęciem podróży, jak i w jej trakcie, w miejscu zatrzymania środka transportowego na drodze przewozu (art. 17 ust. ustawy). Przewoźnik ze zwracanej kwoty może dokonać potrącenia (odstępne). Ustawa nie określa wysokości odstępnego wobec czego jego wysokość powinna być określona w umowie (warunkach umowy).

W wyroku z dnia 15 lutego 2017 r. (VI ACa 1918/15) Sąd Apelacyjny w Warszawie VI Wydział Cywilny podkreślił m.in.:

„Jak wskazano, w ustawie nie określono poziomu, na jakim przewoźnik może ustalić omawianą kwotę, brak jest nawet wytycznych, jakie kryteria powinny być wzięte pod uwagę przy ustaleniu wysokości odstępnego. Zasadne jest jednak przyjęcie, że odstępne powinno być skalkulowane na poziomie pokrywającym koszty ponoszone przez przewoźnika w związku z realizacją uprawnienia podróżnego do odstąpienia od umowy. Jego ustalenie na zbyt wysokim poziomie stawiałoby pod znakiem zapytania sens tego uprawnienia. Tak też przyjął Sąd Okręgowy, powołując się na koszty pozwanego dotyczące np.: wydruku biletu, pracowników, związanych z wynagrodzeniem z umów agencyjnych, utrzymania urządzeń komputerowych i kasowych, modyfikacji oprogramowania, energii elektrycznej, dzierżawy powierzchni punktów sprzedaży biletów. Oczywiście są to koszty jedynie przykładowo wyliczone, jako że – wbrew wywodom zawartym w apelacji – kwestia odstąpienia od umowy przez podróżnego wywołuje koszty po stronie przewoźnika. Są to koszty nie tylko materiałowe, ale również koszty związane z dostarczanymi mediami, eksploatacją sprzętu, wynagrodzeniem pracowników, jak również koszty administracyjne. Zgodzić się należy ze stwierdzeniem, że dokładne wyliczenie tych kosztów, nawet jeżeli byłoby możliwe do wykonania, to z całą pewnością byłoby bardzo skomplikowane i wywołałoby kolejne koszty.”

Wysokość odstępnego

W zacytowanym wyroku Sąd uznał, że 10% odstępnego nie stanowi klauzuli niedozwolonej. Zazwyczaj w warunkach umów stosowanych przez rynek znajdziemy odstępne w wysokości 10-20%.

Przyjmowanie przez przewoźników zwrotów biletów długoterminowych z potrąceniem odstępnego jest realizacją normy z art. 17 ust. 1 ustawy. Należy tu zaznaczyć, że sam fakt niewykorzystywania biletu nie spowoduje uzyskania prawa do żądania zwrotu niewykorzystanej części pozostałego czasu – w celu zwrotu biletu konieczne jest wykonanie procedury przewidzianej warunkami umowy. Procedura ta nie powinna być uciążliwa. Często należy po prostu udać się do punktu sprzedaży lub punktu obsługi pasażerów.

Zawieszenie terminu obowiązywania biletu

Podkreślenia wymaga fakt, że wielu przewoźników umożliwia zawieszenie lub inną możliwość zmiany terminu obowiązywania biletu długoterminowego, ściśle związaną z obecną sytuacją pandemii. Organizatorzy przewozów miejskich w dużych miastach dopuszczają nieodpłatne zawieszenie biletów lub nawet ich zwrot. Jest to jednak realizacja wsparcia dla mieszkańców, związana z nadzwyczajnymi okolicznościami – ustawy (tzw. tarcze antykryzysowe) nie regulują tej materii.

W związku z powyższym należy dokonać rozeznania, jak dany przewoźnik uregulował zasady zwrotu biletów w czasie pandemii. Jeżeli nie wprowadził szczególnych rozwiązań, należy skorzystać z możliwości ustawowej.

5
/ 5
(liczba głosów: 
1
)
Twoja ocena

Wszelkie materiały znajdujące się na niniejszej stronie zamieszczone są w jedynie w celu informacyjnym i nie mogą być traktowane jako porada prawna w żadnej konkretnej sprawie, aczkolwiek dokładamy wszelkich starań, aby informacje tu zawarte były kompletne, prawdziwe i aktualne.

Właściciel portalu nie ponosi odpowiedzialności za żadne stwierdzenie zawarte w treści niniejszej strony, jak również za ewentualne błędy lub braki w zamieszczonych materiałach, ani też za ewentualne rezultaty działań podjętych w oparciu o nie. Odwiedzający niniejszą witrynę powinni zasięgnąć indywidualnej porady prawnej we wszystkich sprawach w jakikolwiek sposób odnoszących się do ich praw i obowiązków.

Bardzo prawdopodobne, że odpowiedź na nurtujące cię pytanie znajduje się już w naszej bazie. Sprawdź to! W tym celu w okienku poniżej opisz hasłowo swój problem – postaraj się ograniczyć do trzech–czterech słów. Jeżeli wynik będzie negatywny, zadaj pytanie, korzystając z formularza.

Zadaj pytanie

Nasi eksperci dołożą wszelkich starań, aby szybko odpowiedzieć na Twoje pytanie. Mimo to w niektórych przypadkach czas oczekiwania na odpowiedź może wynosić od kilku do kilkunastu dni. Redakcja zastrzega sobie prawo niepublikowania pytań zadawanych wielokrotnie lub tych, na które odpowiedzi pojawiły się już w serwisie.

Nasi Partnerzy

logo
logo
logo
logo
logo
logo
logo
logo
logo
logo
logo
logo
logo

Ta strona używa ciasteczek (cookies), dzięki którym nasz serwis może działać lepiej. Więcej informacji znajdziesz w naszej Polityce cookies

Ok, rozumiem.