Czas pracy kierowcy jest ściśle uregulowany przepisami. Kierowcy samochodów ciężarowych pracujący w transporcie krajowym i międzynarodowym powinni przestrzegać tygodniowego czasu pracy. Niestosowanie się do przepisów określających czas pracy kierowców, naraża firmy na ryzyko otrzymania wysokich kar finansowych.
Pokaż więcej

Ustawa o czasie pracy kierowców

Przepisy określające czas pracy kierowców reguluje unijne Rozporządzenie nr 561/2006 z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85. Dokument ten szczegółowo opisuje kwestie czasu pracy, odpoczynku oraz definiuje osoby będące kierowcami.

Kto może zostać zawodowym kierowcą?

W myśl rozporządzenia, kierowcą jest osoba, która prowadzi pojazd nawet przez krótki okres, lub która jest przewożona w pojeździe w celu podjęcia w ramach swoich obowiązków jego prowadzenia w razie potrzeby. Minimalny wiek pomocników kierowców wynosi 18 lat. W określonych przypadkach państwa członkowskie mogą jednak obniżyć ten wiek do 16 lat. Dzieje się tak, np. w sytuacji gdy przewóz drogowy realizowany jest na terytorium jednego państwa i w odległości do 50 km od głównej siedziby firmy lub obniżenie wieku służy celom szkoleniowym.

Czas pracy kierowców w 2021 roku

Zgodnie z rozporządzeniem, dzienny czas pracy kierowcy w 2021 r. nie może przekraczać 9 godzin, przy czym czas prowadzenia pojazdu może zostać przedłużony do nie więcej niż 10 godzin nie częściej niż dwa razy w tygodniu. Z kolei tygodniowy czas prowadzenia pojazdu nie może przekroczyć 56 godzin, przy czym łączny czas prowadzenia pojazdu w ciągu dwóch kolejnych tygodni nie może przekroczyć 90 godzin. Tydzień oznacza okres od godz. 00.00 w poniedziałek do godz. 24.00 w niedzielę.
Oznacza to, że jeżeli kierowca w ciągu jednego tygodnia przejedzie 56h, to w następnym może wykonywać tę pracę tylko przez 34 godziny. Należy pamiętać, że limity te dotyczą zawsze dwóch następujących po sobie tygodni. Jeżeli więc w pierwszym tygodniu przejdzie 56h, w drugim 34h, to w trzecim może przejechać na przykład 40h (34h+40h = 74h), a w czwartym 50h (40h+50h = 90h).

Dzienne przerwy w czasie pracy kierowców

Rozporządzenie reguluje także szczegółowo czas przerw od prowadzenia pojazdu. Jak pod tym względem prezentuje się czas pracy kierowcy 2021? Po okresie prowadzenia samochodu trwającym cztery i pół godziny kierowcy przysługuje ciągła przerwa trwająca co najmniej czterdzieści pięć minut, chyba że kierowca rozpoczyna okres odpoczynku. Przerwę tę może zastąpić przerwą długości co najmniej 15 minut, po której nastąpi przerwa długości co najmniej 30 minut. Na przykład kierowca może prowadzić samochód przez 2,5 godziny, następnie zrobić sobie 15 minutową przerwę, przejechać kolejne 2h, po czym zrobić sobie 30 minutową przerwę. Zgodnie z rozporządzeniem „odpoczynek” oznacza nieprzerwany okres, w którym kierowca może swobodnie dysponować swoim czasem.

Tygodniowe przerwy w czasie pracy kierowców

Przepisy określają także dzienne i tygodniowe przerwy. Wiążą się z nimi dwie definicje: „regularny okres odpoczynku” i „skrócony okres odpoczynku”. Pierwszy z nich w odniesieniu do przerw dziennych oznacza nieprzerwany odpoczynek trwający co najmniej 11 godzin. Alternatywnie, regularny dzienny okres odpoczynku można wykorzystać w dwóch częściach, z których pierwsza musi nieprzerwanie trwać co najmniej 3 godziny, a druga co najmniej 9 godzin. Z kolei skrócony dzienny okres odpoczynku oznacza nieprzerwany odpoczynek trwający co najmniej 9 godzin, ale krócej niż 11 godzin. Kierowca może mieć najwyżej trzy skrócone dzienne okresy odpoczynku pomiędzy dwoma tygodniowymi okresami odpoczynku.

Regularny odpoczynek kierowcy

Regularny tygodniowy czas odpoczynku wynosi co najmniej 45 godzin. Skrócony tygodniowy okres odpoczynku oznacza natomiast odpoczynek trwający krócej niż 45 godzin, który można skrócić do nie mniej niż 24 godzin. Tygodniowy okres odpoczynku rozpoczyna się nie później niż po zakończeniu sześciu okresów 24 - godzinnych licząc od końca poprzedniego tygodniowego okresu odpoczynku. Jeżeli kierowca dokona takiego wyboru, dzienne okresy odpoczynku i skrócone tygodniowe okresy odpoczynku poza bazą można wykorzystywać w pojeździe, o ile posiada on odpowiednie miejsce do spania dla każdego kierowcy i pojazd znajduje się na postoju.
Przepisy dotyczące czasu pracy kierowców są skomplikowane. Czas pracy musi być jednak bezwzględnie przestrzegany, gdyż w innym wypadku naraża firmy na wysokie kary finansowe. Zgodnie z rozporządzeniem, przepisy dotyczące nakładania kar w przypadku naruszeń czasu pracy kierowców ustalają państwa członkowskie Unii Europejskiej. Kary te „muszą być skuteczne, proporcjonalne, odstraszające oraz niedyskryminujące”.

Sprawdź pakiet mobilności!

Od 20 sierpnia 2020 r. sukcesywnie wprowadzanych jest wiele drobnych zmian dotyczących czasu pracy poszczególnych kierowców. Jest to związane z tzw. pakietem mobilności, czyli grupą zmian przepisów różnych unijnych aktów prawnych, które wchodzą w życie w różnych terminach. Będąc kierowcą, warto upewnić się dokładnie kiedy konkretne zmiany z pakietu mobilności mogą wejść w życie i czy będą dotyczyć auta lub rodzaju wykonywanej działalności.
Przykładowo, jedną ze zmian jest możliwość przekroczenia dziennego i tygodniowego czasu prowadzenia pojazdu maksymalnie o godzinę. Będzie to możliwe w sytuacji, gdy kierowca jedzie do centrum operacyjnego pracodawcy lub swojego miejsca zamieszkania w celu wykorzystania tygodniowego okresu odpoczynku. Opisane przekroczenie jest dopuszczalne w wyjątkowych okolicznościach, a do takich należą: wypadek, korek lub konieczność objazdu.

Uwaga na tymczasowe zmiany

W 2020 roku mieliśmy do czynienia z tymczasowymi zmianami przepisów w związku z pandemią m.in od 17 kwietnia do 31 maja 2020 roku, gdy długość czasu jazdy wydłużała się nawet do 11 godzin, a tygodniowy czas pracy wzrósł tymczasowo do nawet 60 godzin. Pierwszy szok dla gospodarek, ograniczenia przejazdów i urwane łańcuchy dostaw wymusiły tymczasowe zmiany. Wprawdzie sytuacja wygląda już dużo stabilniej, jednak zważywszy na dynamiczny rozwój pandemii, warto śledzić regularnie komunikaty ze strony administracji dotyczące czasu pracy kierowców, gdyby podobne tymczasowe zmiany powróciły.

Kary za przekroczenie czasu pracy kierowców w 2021 r.

Od 1 stycznia 2020 obowiązują nowe kary, które dotyczą nie zastosowania się do przepisów dotyczących czasu pracy kierowców. Zmiany dotyczą sankcji za przekroczenie 48-godzinnego oraz przedłużonego 60-godzinnego tygodniowego czasu pracy i prezentują się następująco:
 
W przypadku 48- godzinnego tygodnia pracy:
  • 50 złotych - jeśli czas pracy przekracza < 2 godziny,
  • 100 zł - jeśli przekracza < 8 godzin,
  • 250 zł - jeśli przekracza do 12 godzin,
  • 350 zł - za każdą godzinę po przekroczeniu 12 godzin nadwyżki.
 
W przypadku 60-godzinnego tygodnia pracy:
  • 50 zł - jeśli czas pracy przekracza < 1 godzinę,
  • 100 zł - gdy przekracza < 5 godzin,
  • 200 zł - jeśli przekracza od 5 do 10 godzin,
  • 300 zł - za każdą godzinę po przekroczeniu 10 godzin nadwyżki.
3.1
/ 5
(liczba głosów: 
19
)
Twoja ocena

Autor:

Tomasz Jaroszek

ekspert Kapitalni.org
Autor bloga Doradca.tv i podcastu Nic Za Darmo, były dziennikarz ekonomiczny. Z rynkiem finansowym związany od ponad 13 lat, zajmuje się edukacją finansową. Był redaktorem działu finanse w Comperia.pl, redaktorem naczelnym Przeglądu Finansowego Bankier.pl, prowadził studio telewizyjne Bankier.pl. Autor książki "Śladami Warrena Buffetta", współautor "Ryzykować trzeba umieć", wyróżniony nagrodami bloga roku Men's Health oraz laureat finansowej kampanii edukacyjnej Invest Cuffs.
Dowiedz się więcej

Nasi Partnerzy

logo
logo
logo
logo
logo
logo
logo
logo
logo
logo
logo
logo
logo
logo