Coraz częściej się zdarza, iż ludzie których sytuacja finansowa staje się niekorzystna, wyprzedają swój majątek, starają się go ukryć lub wyzbyć się go, tak aby nie stał się przedmiotem zainteresowania Komornika Sądowego w postępowaniu egzekucyjnym, a tym samym aby ich wierzyciele nie mieli z czego zaspokoić swoich roszczeń. Najczęściej w próbie udaremnienia egzekucji dokonuje się sprzedaży majątku lub przeniesienia własności w drodze darowizny na rzecz osób bliskich. W taki sposób majątek zmienia właściciela jedynie „na papierze”, a dłużnicy myślą: „to już teoretycznie nie moje, więc Komornik tego nie zajmie”. Czy jednak na pewno?
Pokaż więcej

Czy wierzyciel straci możliwość zaspokojenia swojego roszczenia w przypadku gdy dłużnik staje się niewypłacalny w wyniku czynności dokonanych z pokrzywdzeniem wierzycieli? Otóż nie, a dłużnik, który próbuje obejść w ten sposób prawo może narazić się na dodatkowe koszty…

Kiedy wierzyciel może wystąpić ze skargą pauliańską i z niej skutecznie skorzystać?

Zgodnie z obowiązującymi przepisami Kodeksu Cywilnego:

  • gdy wskutek czynności prawnej dłużnika dokonanej z pokrzywdzeniem wierzycieli osoba trzecia uzyskała korzyść majątkową, każdy z wierzycieli może żądać uznania tej czynności za bezskuteczną w stosunku do niego, jeżeli dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzyciela, a osoba trzecia o tym wiedziała lub przy zachowaniu należytej staranności mogła się dowiedzieć 
  • czynność prawa dłużnika jest dokonana z pokrzywdzeniem wierzycieli, jeżeli wskutek tej czynności dłużnik stał się niewypłacalny albo stał się niewypłacalny w wyższym stopniu, niż był przed dokonaniem czynności
  • jeżeli wskutek czynności prawnej dłużnika dokonanej z pokrzywdzeniem wierzycieli uzyskała korzyść majątkową osoba będąca w bliskim z nim stosunku, domniemywa się że osoba ta wiedziała, iż dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli
  • jeżeli wskutek czynności prawnej dłużnika dokonanej z pokrzywdzeniem wierzycieli korzyść majątkową uzyskał przedsiębiorca pozostający z dłużnikiem w stałych stosunkach gospodarczych, domniemywa się, że było mu wiadome, iż dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli
  • jeżeli wskutek czynności prawnej dokonanej przez dłużnika z pokrzywdzeniem wierzycieli osoba trzecia uzyskała korzyść majątkową bezpłatnie, wierzyciel może żądać uznania czynności za bezskuteczną, chociażby osoba ta nie wiedziała i nawet przy zachowaniu należytej staranności nie mogła się dowiedzieć, że dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli
  • jeżeli w chwili darowizny dłużnik był niewypłacalny, domniemywa się, iż działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli. To samo dotyczy wypadku, gdy dłużnik stał się niewypłacalny wskutek dokonania darowizny

A zatem, wierzyciel będzie musiał łącznie wykazać, iż:

  1. Dłużnik dokonał czynności prawnej, na skutek której osoba trzecia uzyskała korzyść majątkową.
  2. Dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli.
  3. Osoba trzecia na rzecz której majątek dłużnika został zbyty wiedziała lub miała możliwość dowiedzenia się o tym, że dłużnik działa w celu pokrzywdzenia wierzycieli.
  4. Dłużnik jest niewypłacalny lub niewypłacalny w wyższym stopniu niż był przed dokonaniem czynności i nie może wywiązać się ze swoich zobowiązań.

Jeżeli, zgodnie z powyższym, wierzyciel wykaże wszystkie konieczne przesłanki - sąd może uznać daną czynność za bezskuteczną wobec danego wierzyciela.

Ustawodawca ułatwia wierzycielowi udowodnienie niektórych przesłanek przez wprowadzenie następujących domniemań:

  • jeżeli korzyść majątkową uzyskała osoba będąca w bliskim stosunku z dłużnikiem – domniemywa się, że osoba ta wiedziała, iż dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli
  • jeżeli korzyść majątkową uzyskał przedsiębiorca pozostający z dłużnikiem w stałych stosunkach gospodarczych – domniemywa się, że było mu wiadome, iż dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli
  • jeżeli w chwili darowizny dłużnik był niewypłacalny albo stał się niewypłacalny wskutek jej dokonania, domniemywa się, iż działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli

Jak dłużnik może się bronić przed skargą pauliańską?

Po pierwsze, w takim wypadku dłużnik może dowodzić, że nie wiedział o istnieniu wierzycieli lub że nie miał wystarczającej wiedzy, by uświadomić sobie skutek swojego działania.

Po drugie, może wykazać, że w świetle innych okoliczności twierdzenie o świadomości pokrzywdzenia jest wątpliwe, gdyż np. dłużnik w konkretnej sytuacji mógł mieć uzasadnione przekonanie, że uzyska dochody, których jednak z przyczyn niezależnych od niego nie uzyskał, bądź też współprzyczyną niewypłacalności były zdarzenia losowe.

Nasi Partnerzy

logo
logo