Wezwanie na policję w charakterze świadka może dotyczyć każdego. Wezwanie na przesłuchanie doręczane są listownie lub w uzasadnionych przypadkach osobiście. Stawiając się w wyznaczonym miejscu mamy obowiązek mówić prawdę. Zatajanie prawdy lub zeznawanie nieprawdy zagrożone jest karą pozbawienia wolności nawet do 8 lat.
Pokaż więcej

Wezwanie na policję w charakterze świadka może dotyczyć każdego, kto może mieć wiedzę na temat popełnionego przestępstwa. Świadek może zostać wezwany przez uprawnione do tego organy, ale może też zgłosić się samemu. Kwestie dotyczące praw i obowiązków świadka reguluje ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego m.in. w artykułach od 177 do 192a. Zgodnie z tym aktem prawnym, każda osoba wezwana w charakterze świadka ma obowiązek stawić się i złożyć zeznania.

Kto może być świadkiem

Świadkiem w sprawie karnej może być każdy – także osoby małoletnie (osoby małoletnie, które nie ukończyły 15 lat, powinny być przesłuchane przy obecności przedstawiciela ustawowego, np. rodzica lub opiekuna faktycznego) czy ubezwłasnowolnione całkowicie lub częściowo. W takich sytuacjach przesłuchanie odbywa się w obecności biegłych, których zadaniem jest ocena składanych zeznań i możliwość ich wykorzystania w procesie dowodowym. Ustawa wskazuje, że w charakterze świadka nie można przesłuchiwać obrońców albo adwokata lub radcy prawnego w zakresie faktów, o których dowiedzieli się udzielając porady prawnej lub prowadząc sprawę. Nie można także przesłuchiwać duchownych co do faktów, o których dowiedzieli się podczas spowiedzi. To samo dotyczy mediatorów, o czy mówi art. 178a k.p.k. „Nie wolno przesłuchiwać jako świadka mediatora co do faktów, o których dowiedział się od oskarżonego lub pokrzywdzonego prowadząc postępowanie mediacyjne, z wyłączeniem informacji o przestępstwach, o których mowa w art. 240 § 1 Kodeksu karnego”.

Wezwania na przesłuchania doręczane są zazwyczaj listownie za osobistym pokwitowaniem odbioru. Na wezwaniu znajduje się informacja w jakiej sprawie wyzwana jest dana osoba, w jakim charakterze, data i miejsce stawienia się świadka oraz pouczenie. W wypadkach niecierpiących zwłoki można wzywać lub zawiadamiać osoby telefonicznie albo w inny sposób stosownie do okoliczności (art. 137 k.p.k.). Świadka, który nie może się stawić na wezwanie z powodu choroby, kalectwa lub innej niedającej się pokonać przeszkody, można przesłuchać w miejscu jego pobytu (art. 177 § 2 k.p.k.). Istnieje także możliwość przesłuchania świadka na odległość – za pomocą urządzeń teleinformatycznych w ramach tzw. pomocy prawnej (art. 585 k.p.k).

Prawa świadka

Zgodnie z Kodeksem postępowania karnego należy świadkowi zapewnić możliwość swobodnej wypowiedzi, a dopiero później zadawać pytania w celu jej uzupełnienia, wyjaśnienia lub kontroli. Nie wolno jednak zadawać pytań, które sugerowałyby treść odpowiedzi. Nie można także wpływać na wypowiedź osoby przesłuchiwanej za pomocą przymusu lub gróźb. Jeżeli do takich sytuacji dojdzie, zeznania świadka nie mogą być uznane za dowód w sprawie. Składania zeznań mogą odmówić osoby najbliższe oskarżonym, w tym osoby po rozwodzie.

Prawo odmowy zeznań przysługuje także świadkowi, który w innej toczącej się sprawie jest oskarżony o współudział w przestępstwie objętym postępowaniem. Świadek może uchylić się od odpowiedzi na pytanie, jeżeli udzielenie odpowiedzi mogłoby narazić jego lub osobę dla niego najbliższą na odpowiedzialność za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe. Świadek może też żądać, aby przesłuchano go na rozprawie z wyłączeniem jawności, jeżeli treść zeznań mogłaby narazić na hańbę jego lub osobę dla niego najbliższą.

Jeżeli zachodzi obawa o bezpieczeństwo życia, wolności, zdrowia świadka lub jego najbliższej osoby, sąd, a w postępowaniu przygotowawczym prokurator, może wydać postanowienie o zachowaniu w tajemnicy okoliczności umożliwiających ujawnienie tożsamości świadka, w tym danych osobowych, jeżeli nie mają one znaczenia dla rozstrzygnięcia w sprawie.

Jak wygląda przesłuchanie

Przed rozpoczęciem przesłuchania świadek jest uprzedzany o odpowiedzialności karnej za zeznanie nieprawdy lub zatajenie prawdy. Podczas postępowania przygotowawczego świadek musi podpisać oświadczenie, w którym przyznaje, że został uprzedzony o tej odpowiedzialności. Oprócz tego, zgodnie z art. 300 k.p.k. „Przed pierwszym przesłuchaniem poucza się świadka o jego uprawnieniach i obowiązkach określonych w art. 177-192a oraz dostępnych środkach ochrony i pomocy, o których mowa w ustawie z dnia 28 listopada 2014 r. o ochronie i pomocy dla pokrzywdzonego i świadka.” Wzór pouczenia został zawarty w Rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 września 2020 r. w sprawie określenia wzoru pouczenia o uprawnieniach i obowiązkach świadka w postępowaniu karnym.

Przesłuchanie rozpoczyna się od zapytania świadka o imię, nazwisko, wiek, zajęcie, karalność za fałszywe zeznanie lub oskarżenie oraz stosunek do stron. Miejsce zamieszkania świadka ustala się na podstawie dokumentu tożsamości lub pisemnego oświadczenia świadka.

Pytania zadawane świadkowi nie mogą zmierzać do ujawnienia jego miejsca zamieszkania ani miejsca pracy, chyba że ma to znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Jeżeli istnieje wątpliwość co do stanu psychicznego świadka, jego stanu rozwoju umysłowego, zdolności postrzegania lub odtwarzania przez niego postrzeżeń, sąd lub prokurator może zarządzić przesłuchanie świadka z udziałem biegłego lekarza lub biegłego psychologa, a świadek nie może się temu sprzeciwić. Dla celów dowodowych można również świadka poddać oględzinom ciała i badaniu lekarskiemu lub psychologicznemu.

Art. 192 k.p.k. stanowi, że w celu ograniczenia kręgu osób podejrzanych lub ustalenia wartości dowodowej ujawnionych śladów można pobrać odciski daktyloskopijne, wymaz ze śluzówki policzków, włosy, ślinę, próby pisma, zapach, wykonać fotografię osoby lub dokonać utrwalenia głosu. Po wykorzystaniu w sprawie, w której dokonano pobrania lub utrwalenia, pobrany lub utrwalony materiał zbędny dla postępowania należy niezwłocznie usunąć z akt i zniszczyć.

Obowiązki świadka

Świadek ma obowiązek stawić się na przesłuchaniu i mówić prawdę. Ustawa z dnia 6 czerwca 1997r.- Kodeks karny w art. 233 mówi, że każdy, kto składając zeznanie mające służyć za dowód w postępowaniu sądowym lub w innym postępowaniu prowadzonym na podstawie ustawy, zeznaje nieprawdę lub zataja prawdę, podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8. Jeżeli sprawca zeznaje nieprawdę lub zataja prawdę z obawy przed odpowiedzialnością karną grożącą jemu samemu lub jego najbliższym, podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do 5 lat .

Na świadka, który bez należytego usprawiedliwienia nie stawił się na wezwanie organu prowadzącego

postępowanie albo bez zezwolenia tego organu wydalił się z miejsca czynności przed jej zakończeniem, można nałożyć karę pieniężną w wysokości do 3000 zł. Karę pieniężną uchyla się, jeżeli świadek dostatecznie usprawiedliwi swe niestawiennictwo lub samowolne oddalenie się. Usprawiedliwienie może nastąpić w ciągu tygodnia od daty doręczenia postanowienia wymierzającego karę pieniężną.

Może się także zdarzyć, że gdy świadek nie stawił się na przesłuchanie albo bez zezwolenia organu prowadzącego postępowanie wydalił się z miejsca czynności przed jej zakończeniem, można zarządzić jego zatrzymanie i przymusowe doprowadzenie (art. 285 § 1 i 2 k.p.k.).

0
/ 5
(liczba głosów: 
0
)
Twoja ocena

Nasi Partnerzy

logo
logo
logo
logo
logo
logo
logo
logo
logo
logo
logo
logo
logo
logo