Założenie własnej firmy wymaga kapitału. Czasem wystarczy kilka tysięcy złotych na np. dobry komputer, niekiedy na start i kilkanaście tysięcy złotych to mało, bo trzeba kupić specjalistyczne oprogramowanie, materiały czy narzędzia. Górnej granicy wydatków we własnym biznesie właściwie nie ma. Gdy zgromadzone oszczędności nie wystarczą lub początkujący przedsiębiorca ich nie ma, rozgląda się za zewnętrznym źródłem finansowania. Unijne fundusze i środki pochodzące z budżetu państwa pozwalają pomóc tym, którzy chcieliby przejść na własny rachunek i prowadzić swoje przedsiębiorstwo.

Kto uzyska dofinansowanie na rozpoczęcie działalności gospodarczej?

Rozpoczynający biznes mają w czym wybierać. Wiele z oferowanych na rynku programów adresowana jest jednak do określonych grup, które mogą starać się o pozyskanie np. bezzwrotnej dotacji lub preferencyjnej pożyczki. Kryterium może być np.:

  • płeć (programy wsparcia wyłącznie dla kobiet),
  • PESEL (starający się muszą być poniżej lub powyżej określonego wieku), czy
  • status osoby bezrobotnej, w tym długotrwale bezrobotnej lub niepełnosprawnej.

Bez wątpienia zewnętrznego wsparcia nie dostaną osoby, które prowadzą własną działalność gospodarczą lub mają wpis do rejestru Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG), były zarejestrowane w Krajowym Rejestrze Sądowym lub prowadzące działalność gospodarczą na podstawie odrębnych przepisów (w tym m.in. adwokacką, komorniczą lub oświatową) w 12 miesiącach poprzedzających dzień przystąpienia do projektu.

Jak dostać dotacje unijne na rozpoczęcie działalności?

Startujący w biznesie musi najpierw zastanowić się, co chce robić, jaki rodzaj działalności zamierza prowadzić. Nie wystarczą do tego tylko plany i dobre chęci. Trzeba przeanalizować rynek pod kątem szans na sukces, zapotrzebowania na określone usługi czy produkty. Jeśli więc w okolicy, gdzie zamierza się prowadzić biznes, działają już 3 małe piekarnie specjalizujące się w chlebach wyrabianych tradycyjnymi metodami, to sukces kolejnej może stać pod znakiem zapytania. Gdy w takiej sytuacji przyszły przedsiębiorca upiera się przy branży piekarniczą, lepiej uruchomić produkcję słodkich bułek, rogalików, małych ciasteczek czy pozyskać do współpracy Gruzinów i otworzyć autentyczną piekarnię z gruzińskim piecem.

Kolejny krok to znalezienie odpowiedniego projektu finansowego dla siebie i napisanie biznesplanu. Specjaliści podpowiadają, że dofinansowanie ma być tylko wsparciem dla biznesu, a nie jego siłą napędową. Dlatego warto poznać, jakie projekty są aktualnie realizowane w regionie lub województwie. Ich listę zainteresowany znajdzie na stronie internetowej Funduszy Europejskich. Przy każdym z nich podano, komu oferuje się projekt i jakie kryteria należy spełniać, aby wziąć w nim udział. Więcej informacji o konkretnym projekcie przekażą konsultanci w punktach informacyjnych FE.

Jak napisać dobry biznesplan?

Kolejnym krokiem – bodaj najważniejszym – przy pozyskaniu dotacji z UE, to dobrze sporządzony biznesplan. Należy go skonsultować na spotkaniach z doradcą. Przyda się to szczególnie wtedy, gdy aplikujący o pieniądze biznesmen nie jest pewny, czy wszystko dobrze zrobił i wypełnił. Dzięki temu skoryguje popełnione błędy, a tym samym zminimalizuje ryzyko odrzucenia wniosku przez formalne braki.

Nie ma jednego wzorca, według którego należy tworzyć biznesplan - to zależy od jego przeznaczenia. Gdy powstaje na własne potrzeby, przestrzeganie sztywnych reguł jest zbędne. Jeżeli natomiast pisze się go po to, aby zaciągnąć kredyt bankowy lub uzyskać dotację unijną, trzeba znać i spełnić wymogi instytucji oferującej wsparcie.

Biznesplan należy napisać w zwięzły i wiarygodny sposób. Im będzie bardziej czytelny, tym łatwiejszy do przeczytania i przeanalizowania, a później do wdrożenia. Dobry biznesplan powinien zawierać spis treści, warto w nim umieścić także zdjęcia, diagramy i wykresy. 

Na typowy biznesplan składa się kilka podstawowych części:

  • streszczenie przedsięwzięcia,
  • charakterystyka przedsiębiorstwa,
  • opis oferowanego produktu/usługi,
  • zarządzanie i pracownicy,
  • rynek i konkurencja,
  • strategia marketingowa (plan marketingowy),
  • plan finansowy.

Wypełnienie wniosku o dofinansowanie na rozpoczęcie działalności gospodarczej

Wniosek można złożyć w wersji papierowej lub za pomocą systemu teleinformatycznego lub w obu tych formach. Czas jego rozpatrywania jest różny - może trwać nawet 3 miesiące.

Nie ma jednego ogólnego wzoru formularza. W zależności od programu, w którym biznesmen bierze udział, druki będą różniły się pewnymi elementami. Choć formularzy jest wiele, każdy z nich zawiera elementy wspólne, wśród których można wyróżnić:

  • tytuł projektu,
  • dane wnioskodawcy,
  • lokalizację inwestycji,
  • opis projektu,
  • harmonogram realizacji projektu,
  • cele projektu, 
  • koszty i źródła finansowania,
  • korzyści z realizacji projektu,
  • trwałość inwestycji,
  • analizę finansową, ekonomiczną i prawną,
  • biznesplan.

Zanim aplikujący o dotację rozpocznie pisanie wniosku o dotację na otwarcie firmy, musi przeczytać instrukcję, jak to zrobić oraz po raz kolejny zapoznać się z wytycznymi programu. Przy wypełnianiu wniosku może okazać się, że istotny jest sposób formułowania jego treści. Im bardziej ciekawie i konkretnie wnioskujący opisze projekt przyszłego przedsiębiorstwa, tym większe ma szanse na zdobycie punktów i uzyskanie środków unijnych na podjęcie działalności. Istotne będzie również to, aby wszelkie planowane inwestycje oraz oczekiwane dochody były realne.

Wniosek o dotację z UE trzeba podpisać w każdym wyznaczonym do tego miejscu, powinien także spełniać wszystkie podane wymagania formalne, czyli np.być zaopatrzony w pieczątki, załączniki i dokumenty lub dostarczony w niezamkniętej kopercie. 

Kryteria oceny wniosku o dotacje z UE na otwarcie firmy

Kryteria to elementy, które będą istotne przy ocenie wniosku, bo komisja zbada go pod kątem zgodności z wymogami formalnymi. Po ocenie tych kryteriów przeprowadzona zostanie ocena merytoryczna. Przy ocenie merytorycznej wniosku sprawdza się treść projektu oraz to, w jakim stopniu realizuje on cel programu, z którego aplikujący chce otrzymać dotację. Komisja ocenia także możliwość wykonania projektu, a wreszcie bada, czy wniosek jest zgodny z wymogami merytorycznymi.

W pierwszym etapie rozpoznawania wniosku bada się m.in. informacje o beneficjencie - czy formularz złożył w wymaganym terminie, czy ma wszystkie załączniki i dokumenty, czy złożył konkretne oświadczenia, a także czy wniosek jest rekomendowany do oceny merytorycznej, poprawy formalnej czy do odrzucenia.

Gdy są braki formalne określone w części I, aplikujący musi uzupełnić wniosek, po czym komisja sprawdza, czy nadaje się on do kontroli merytorycznej. W tej części ocenia konkretne czynniki wpływające na atrakcyjność planowanej działalności w regionie. Analizuje więc:

  • planowaną działalność gospodarczą - sektor/branżę do której będzie zakwalifikowany projekt,  mocne strony planowanego przedsięwzięcia i charakterystykę rynku, 
  • doświadczenie zawodowe - czy jest powiązane z profilem planowanej działalności, wykształcenie lub dodatkowe kwalifikacje,
  • planowane koszty inwestycji - nakłady finansowe, ocenę racjonalności i efektywności wydatków,
  • konkurencję rynkową i strategię konkurowania,
  • przygotowanie inwestycji - środki techniczne do rozpoczęcia i prowadzenia działalności lub inne zasoby, zaplanowane inwestycje zrealizowane po założeniu działalności gospodarczej.

Drugi etap rozpatrywania wniosku to rozmowa z doradcą zawodowym, która również jest punktowana. Dopiero suma punktów daje ich ostateczną ilość przesądzającą o ewentualnym przyznaniu dofinansowania. Jeśli wniosek zostanie pozytywnie rozpoznany, z aplikującym przedsiębiorcą podpisuje się umowę o dofinansowanie rozpoczęcia działalności. Określa ona szczegółowe zasady przyznanych środków, ich rozliczenia oraz związane z tym obowiązki.

Dotacja, grant czy pożyczka?

A teraz pieniądze – skąd je wziąć? Pomoc unijna czy państwowa dzielą się na bezzwrotną (dotacje, granty) lub projekty związane z instrumentami finansowymi, co oznacza udzielanie preferencyjnych pożyczek. Te bezzwrotne pochodzą zazwyczaj ze środków unijnych, te drugie są realizowane z programów unijnych poprzez powiatowe urzędy pracy lub inne instytucje wybrane w drodze konkursów (np. fundacje, szkoły i placówki oświatowe, jednostki samorządu terytorialnego).

Najczęściej linię podziału między tymi formami wsparcia wyznaczają wiek ubiegających się o pomoc oraz ich szczególne położenie. Przykładowo oferta urzędów pracy, korzystających z funduszy unijnych, skierowana jest zazwyczaj do osób, które ukończyły 30 lat. Ponadto o bezzwrotne dotacje i granty mogą ubiegać się bezrobotni i bierni zawodowo należący co najmniej do jednej z grup:

  • osoby powyżej 50. roku życia,
  • kobiety,
  • osoby niepełnosprawne,
  • osoby długotrwale bezrobotne,
  • osoby o niskich kwalifikacjach.

Tam, gdzie oferowane są bezzwrotne dotacje, granty na zakładanie firmy, kandydat na przedsiębiorcę musi obowiązkowo należeć do jednej z tych grup. Tam zaś, gdzie w grę wchodzą preferencyjne pożyczki, osoby, które spełniają te kryteria, są zwykle traktowane w sposób preferencyjny, ale nie zawsze muszą należeć do jednej z wymienionych grup (zawsze jednak muszą mieć skończone 30 lat).

Niekiedy programy są ograniczone terytorialnie. Kandydatami na przedsiębiorców mogą zostać osoby, które mieszkają np. w określonym powiecie lub gminie.

Preferencyjne warunki pożyczek

Czym różnią się pożyczki z urzędu pracy od tych zaciąganych np. w banku na warunkach rynkowych? Przede wszystkim są bardziej dostępne. Przykładowo osoba bezrobotna (przyjęta do programu pomocy) ma szansę ubiegać się o pożyczkę na rozkręcenie biznesu, nie mając wkładu własnego i żadnych zabezpieczeń. W banku uzyskanie takiej pożyczki byłoby albo bardzo trudne, jeżeli w ogóle możliwe, albo bardzo drogie.

Ponadto oprocentowanie tych pożyczek jest znacząco korzystniejsze od stawek podobnych produktów finansowych funkcjonujących na rynku. O preferencyjnych warunkach świadczą m.in.: długi okres spłaty (nawet 5 lat) lub możliwość zawieszenia spłaty rat kapitału (odsetek) na określony czas.

Nie ma jednak z góry ustalonych dostępnych kwot i warunków pożyczek - mogą się one różnić nawet w sąsiednich regionach i wahać  od 40 do 80 tys. zł.

Istnieje też wsparcie pomostowe. To bezzwrotna pomoc dla osoby, która rozpoczęła działalność gospodarczą w zakresie projektu unijnego, a udziela się jej do chwili uzyskania płynności finansowej firmy. Wsparcie trwa maksymalnie 12 miesięcy i wynosi zazwyczaj około 1 tys. zł miesięcznie.

Ten, kto ubiega się o przyznanie dotacji z funduszu unijnego na rozkręcenie biznesu, powinien dysponować wkładem własnym. Jego poziom zależy głównie od rodzaju projektu. Te, które w swoim założeniu mają generować zysk, z reguły dostają większe dofinansowanie i potrzebują mniejszego wkładu własnego. Ale tym wkładem nie muszą być osobiste pieniądze na koncie biznesmena, ale np. kredyt, pożyczka, czy własny lokal na działalność.

Na jaki rodzaj działalności gospodarczej można uzyskać dotację?

Z opisów programów wynika, że wspomaganie rozwoju przedsiębiorczości i samozatrudnienia obejmuje wsparcie w formie:

  • instrumentów finansowych na rozpoczęcie działalności,
  • bezzwrotnych dotacji na rozpoczęcie biznesu,
  • pomostowej dla osób, które rozpoczęły prowadzenie działalności gospodarczej, obejmującej m.in.: usługi doradczo-szkoleniowe o charakterze specjalistycznym (indywidualne i grupowe) udzielane w pierwszych 6-12 miesiącach prowadzenia działalności gospodarczej, usługi asystentury z wykorzystaniem fachowych porad.

Są to także działania szkoleniowo-doradcze (w tym poradnictwo psychologiczne) dla planujących rozpoczęcie działalności.

Jakie obowiązki ma przedsiębiorca ubiegający się o dofinansowanie na rozpoczęcie działalności?

Aplikując o pomoc, kandydat na przedsiębiorcę musi dokładnie zapoznać się z kryteriami i warunkami udzielenia wsparcia. Gdy ich nie spełnia, nie ma co tracić czasu na składanie wniosku. Jego właściwe wypełnienie i dołączenie dokumentów, np. potwierdzenie o miejscu zamieszkania w konkretnym regionie, to kolejny etap. Późniejsze wymogi zależą od rodzaju i formy udzielonej pomocy. Czasami korzystanie z niej nie wiąże się z dodatkowymi obowiązkami. Najczęściej jednak przedsiębiorca musi składać sprawozdania z wykorzystania grantu czy pożyczki. Przykładowo przy bezzwrotnych dotacjach unijnych na rozwój, już ubiegając się o wsparcie, kandydat wykazuje tzw. efekt zachęty, np. czyli np. to, że zakup maszyny, na którą uzyskał dotację, spowoduje istotny wzrost konkurencyjności jego przedsiębiorstwa.

Podstawowym obowiązkiem to wydatkowanie otrzymanych środków zgodnie z założeniem wskazanym we wniosku, postanowieniami umowy oraz wytycznymi programu. Biznesmen musi też przestrzegać podziału kosztów realizowanej inwestycji na te kwalifikowane i niekwalifikowane (tylko te pierwsze zostaną mu zrefundowane). Wreszcie powinien przechowywać całą dokumentację przez ustalony okres, a także utrzymać efekty projektu, np. zadeklarowaną wielkość zatrudnienia.

Jeśli otrzymał zwrotne finansowe wsparcie, musi je spłacać zgodnie z ustalonym harmonogramem, a po całkowitym rozliczenie projektu skontrolują go urzędnicy instytucji, z którą podpisał umowę. Sprawdzą oni poprawność realizacji projektu i to, czy prawidłowo wydatkował środki unijne.

Przykłady programów pomocowych w 2018 r.

Nie sposób wymienić wszystkich programów pomocowych, bo praktycznie każdy region wspiera biznesową aktywność swoich mieszkańców. Wskazujemy tylko kilka przykładów.

Śląsk pomaga

W województwie śląskim chętni mogą skorzystać ze wsparcia na założenie firmy z unijnej pomocy na lata 2014 – 2020. Osobom poniżej 29. roku życia pieniądze przyznaje się w formie dotacji z programu „Wiedza - Edukacja - Rozwój” (z Europejskiego Funduszu Społecznego), a dla tych powyżej 29. roku życia - z Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego.

Pierwsza dotacja trafi do młodszych mieszkańców, którzy jednocześnie spełniają trzy warunki:

  • nie pracują (czyli są bezrobotne lub bierne zawodowo),
  • nie kształcą się (nie uczestniczą w kształceniu formalnym w trybie stacjonarnym),
  • nie szkolą się (tj. nie uczestniczą w pozaszkolnych zajęciach, aby uzyskać, uzupełnić lub doskonalić umiejętności i kwalifikacje zawodowe lub ogólne potrzebne do wykonywania pracy).

Tym osobom proponuje się wsparcie w zakładaniu i prowadzeniu własnej działalności gospodarczej. Pomoc tę oferują powiatowe urzędy pracy poprzez:

  • udzielenie bezzwrotnej dotacji na utworzenie przedsiębiorstwa (do ok. 27 tys. zł),
  • doradztwo i szkolenia z prowadzenia działalności gospodarczej.

O tym, czy aplikujący otrzyma taką pomoc, decyduje analiza jego sytuacji i położenia. Szczegóły tego wsparcia znajdują się na stronie: http://pokl.wup-katowice.pl

Program rozwoju obszarów wiejskich 2014-2020

Realizuje go resort rolnictwa i ma on społecznie oraz ekonomicznie zdynamizować tereny gminne. 10 września 2018 r. ogłoszono nabór wniosków o przyznanie pomocy na „premie na rozpoczęcie działalności pozarolniczej”. Będą przyjmowane od 15 października do 13 listopada 2018 r.

O wsparcie może ubiegać się osoba fizyczna, która podlega jako rolnik (do 40 lat), małżonek rolnika lub domownik rolnika, ubezpieczeniu społecznemu rolników w pełnym zakresie, nieprzerwanie co najmniej od 12 miesięcy przed dniem złożenia wniosku o przyznanie pomocy. Wsparcie trafi też do beneficjenta albo małżonka beneficjenta poddziałania „Płatności na rzecz rolników kwalifikujących się do systemu dla małych gospodarstw, którzy trwale przekazali swoje gospodarstwo innemu rolnikowi” objętego programem, jeśli nie ustanowiono rozdzielności majątkowej. Korzystający z pomocy nie może być wpisany do CEIDG albo ewidencji prowadzonej przez jednostkę samorządu terytorialnego obowiązaną do prowadzenia odpowiedniego typu szkół i placówek publicznych ani być wspólnikiem spółki wpisanej do Krajowego Rejestru Sądowego.

Gospodarstwo rolne, w którym pracuje rolnik, małżonek rolnika lub domownik rolnika, musi być położone w miejscowości na terenie gminy wiejskiej lub miejsko-wiejskiej, z wyłączeniem miast powyżej 5 tys. mieszkańców lub gminy miejskiej, z wyłączeniem miejscowości powyżej 5 tys. mieszkańców.

Aplikujący w programie może liczyć na 100 tys. zł premii wypłacanej w dwóch ratach. Pierwsza rata (80 proc.) trafi do niego, gdy w ciągu 9 miesięcy od doręczenia decyzji o przyznaniu pomocy spełni wszystkie warunki. Drugą ratę otrzyma (20 proc. premii) po zrealizowaniu biznesplanu. Ten zaś ma dotyczyć inwestycji wyłącznie w zakup nowych maszyn, urządzeń, środków transportu oraz wyposażenia.

Informacji o premiach na start działalności pozarolniczej z poddziałania „Pomoc na rozpoczęcie pozarolniczej działalności gospodarczej na obszarach wiejskich” udzielają Biura Wsparcia Inwestycyjnego Oddziałów Regionalnych Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, Departament Działań Inwestycyjnych Centrali ARiMR.

Program dla początkujących przedsiębiorców „Pierwszy Biznes - Wsparcie w starcie”

Rząd także stworzył program dla początkujących przedsiębiorców - „Pierwszy Biznes - Wsparcie w starcie”, realizowany przez Bank Gospodarstwa Krajowego. Wybrani przez BGK pośrednicy finansowi, czyli np. urzędy pracy udzielają nisko oprocentowanych pożyczek na: 

    a) podjęcie działalności gospodarczej - maksymalnie 20-krotność przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w kraju (ok. 90 tys. zł) dla: 

  • niezatrudnionych i nie wykonujących innej pracy zarobkowej,
  • absolwentów szkół i uczelni wyższych do 4 lat od ukończenia szkoły lub uzyskania tytułu zawodowego,
  • zarejestrowanych bezrobotnych, studentów ostatniego roku studiów wyższych (studiów I i II stopnia, jednolitych studiów magisterskich)

    b) utworzenie stanowiska pracy dla bezrobotnego, w tym tego skierowanego do firmy przez powiatowy urząd pracy - maksymalnie do 6-krotności przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia (ok. 27 tys. zł) dla:
  • osób, które uzyskały pożyczkę na podjęcie działalności,
  • prowadzących działalność gospodarczą, np. niepubliczne szkoły, przedszkola zatrudniający w ostatnich 6 miesiącach co najmniej jednego pracownika w pełnym wymiarze czasu pracy,
  • żłobków lub klubów dziecięcych tworzonych i prowadzonych przez osoby fizyczne, osoby prawne i jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej. 
5
/ 5
(liczba głosów: 
4
)
Twoja ocena

Krzysiek

28.11.2018 04:01

Ciekawy artykuł

Teka

19.11.2018 13:19

Przydatne informacje.

Nasi Partnerzy

logo
logo
logo
logo
logo
logo
logo
logo
logo
logo
logo

Ta strona używa ciasteczek (cookies), dzięki którym nasz serwis może działać lepiej. Więcej informacji znajdziesz w naszej Polityce cookies

Ok, rozumiem.