Odwołanie imprezy turystycznej a potrącenie kosztów ubezpieczenia od rezygnacji

Czy organizator imprezy turystycznej, który rozwiązał ze mną (ze względu na sytuację z COVID-19) umowę o udział w imprezie turystycznej ma prawo z opłaconej (na poczet rezerwacji imprezy turystycznej przy wyborze opcji zwrotu środków w terminie 180 dni) zaliczki potrącić w całości koszt składki z tytułu ubezpieczenia od kosztów rezygnacji? W tym miejscu należy doprecyzować, iż organizator imprezy turystycznej jest jednocześnie Ubezpieczającym, działającym w imieniu i na rzecz Ubezpieczyciela, zaś umowa o udział w imprezie turystycznej dotyczy całości (umowa zawiera zestaw usług objęty jednym zobowiązaniem organizatora turystyki i występuje w całkowitej cenie imprezy turystycznej, która nie jest rozdzielona na pojedyncze usługi, występuje jako pakiet jednej umowy - numer certyfikatu polisy ubezpieczeniowej jest jednocześnie numerem rezerwacji). Dodatkowo impreza turystyczna miała odbyć się w okresie 27.07.2020 r. – 11.08.2020 r. , a została odwołana przez organizatora w dniu 29.04.2020 r. (prawie 3 miesiące przed imprezą turystyczną), z kolei przedmiotowe ubezpieczenie dotyczy kosztów Wyjazdu z tytułu rezygnacji albo kosztów skrócenia Wyjazdu [impreza turystyczna została odwołana, poprzez co usługa nie zostanie wykonana i nie ma co podlegać ochronie ubezpieczeniowej, zajście przewidzianego w niej zdarzenia (pozostał okres 3-mcy + odwołano wyjazd, zatem nie ma czego skracać) stało się niemożliwe].

Pytanie od: Łukasz


Nasz ekspert odpowiada

Ubezpieczenie na pokrycie kosztów rozwiązania przez podróżnego umowy o udział w imprezie turystycznej jest ubezpieczeniem dobrowolnym. Ustawa z dnia 24 listopada 2017 r. o imprezach turystycznych i powiązanych usługach turystycznych (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 548 ze zm.) – dalej ustawa - w art. 40 ust. 1 pkt 9 nakazuje organizatorowi udzielenie informacji o możliwości skorzystania z takiego ubezpieczenia. Jednocześnie ustawa nie reguluje szerzej warunków takiego ubezpieczenia, pozostawiając zasady zawierania i wykonywania takich umów zasadom ogólnym (Kodeks cywilny, art. 805 i nast.).

Sama ustawa w art. 47 ust. 1 przyznaje podróżnemu prawo do odstąpienia od umowy o udział w imprezie turystycznej w każdym czasie przed jej rozpoczęciem. Zastrzega jednak w kolejnych postanowieniach prawo dla organizatora, zgodnie z którym może on obciążyć podróżnego opłatą za taką rezygnację. Wysokość opłaty nie może być dowolna, a ustawa ustala przesłanki jej kalkulowania. Niemniej jednak ryzyko zdarzenia, w którym rezygnacja może okazać się konieczna istnieje, a opłata w przypadku rezygnacji tuż przed rozpoczęciem imprezy turystycznej może być wysoka. Na taką właśnie okoliczność zalecane jest wykupienie ubezpieczenia.

Nieuniknione i nadzwyczajne okoliczności odwołania imprezy turystycznej

W sytuacji wybuchu epidemii mamy jednak do czynienia z jeszcze innym mechanizmem. Podróżny może odstąpić z tego powodu od umowy, zaś organizator może ją rozwiązać. W obu przypadkach powodem są „nieuniknione i nadzwyczajnych okoliczności”.

W omawianej sprawie to organizator rozwiązał umowę, za podstawę przyjmując art. 47 ust. 5 pkt ustawy. Z kolei ubezpieczenie było wliczone w całkowitą cenę imprezy turystycznej, zaś organizator był ubezpieczającym.

Konstrukcja umowy ubezpieczeniowej

Tu należy wyjaśnić szczególną konstrukcję umowy ubezpieczenia. Występują w niej ubezpieczyciel, ubezpieczający i ubezpieczony. Na podstawie art. 805 § 1 Kodeksu cywilnego ubezpieczyciel zobowiązuje się, w zakresie działalności swego przedsiębiorstwa, spełnić określone świadczenie w razie zajścia przewidzianego w umowie wypadku. Z kolei obowiązkiem ubezpieczającego jest zapłacenie składki.

Ubezpieczonym jest podmiot, na rzecz którego ma być spełnione świadczenie w razie wypadku, czyli zdarzenia objętego ochroną ubezpieczeniową (por. art. 808 § 1 Kodeksu cywilnego). Tym samym ubezpieczającym i ubezpieczonym nie musi być ten sam podmiot. Tu mamy sytuację, gdy to organizator zawarł umowę ubezpieczenia, opłacił składkę, a jako ubezpieczonego wskazał konsumenta. Konsument nie jest więc stroną umowy, która ma wpływ na jej wypowiedzenie czy możliwość odzyskania składki. Korzysta z tej umowy tylko w razie zdarzenia wskazanego w warunkach umowy.

Skoro składka została pobrana w ramach umowy o imprezę turystyczną, rozwiązanie jej przez organizatora powoduje skutki wskazane w art. 47 ust. 6 ustawy: organizator turystyki dokonuje zwrotu poniesionych opłat i wpłat, w terminie 14 dni od dnia rozwiązania umowy o udział w imprezie turystycznej.

Ponieważ podstawą rozwiązania umowy był art. 47 ust. 5 ustawy (nie mógł zrealizować umowy o udział w imprezie turystycznej z powodu nieuniknionych i nadzwyczajnych okoliczności), zastosowanie będzie miała dodatkowo regulacja szczególna, przedłużająca skuteczność rozwiązania umowy o 180 dni. Jest to ustawa z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 568).

Art. 31h tej regulacji stanowi, że w przypadku gdy organizator turystyki nie dokonał zwrotu poniesionych przez podróżnego opłat lub wpłat, o których mowa w art. 47 ust. 4 lub ust. 5 ustawy z dnia 24 listopada 2017 r. o imprezach turystycznych i powiązanych usługach turystycznych, a termin na ich dokonanie nie upłynął przed dniem 13 marca 2020 r., zastosowanie znajdzie art. 15k. Tenże artykuł przewiduje, że (…) rozwiązanie przez organizatora turystyki umowy o udział w imprezie turystycznej (…), które to odstąpienie od umowy lub rozwiązanie umowy pozostaje w bezpośrednim związku z wybuchem epidemii wirusa SARS-CoV-2, jest skuteczne z mocy prawa po upływie 180 dni od dnia powiadomienia przez podróżnego o odstąpieniu lub powiadomienia o rozwiązaniu przez organizatora turystyki.

O ile więc organizator nie może dokonać potrącenia ze zwracanej kwoty, o tyle teoretycznie przysługuje mu prawo do powtrzymania się z zapłatą już teraz.

Należy w tym miejscu dodać, że Komisja Europejska kwestionuje legalność tej szczególnej regulacji w związku brzmieniem dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/2302 z dnia 25 listopada 2015 r. w sprawie imprez turystycznych i powiązanych usług turystycznych. Polska ustawa o imprezach turystycznych stanowi implementację tej dyrektywy i jakiekolwiek modyfikacje poza dopuszczalne odstępstwa nie są możliwe, choć Polski Rząd podkreśla, że przesunięcie skutku rozwiązania czy odstąpienia nie narusza dyrektywy.

Jakkolwiek twierdzenie to jest krytykowane, zgodnie z dotychczasowym orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE), nie można powoływać się na dyrektywę (na jej bezpośredni skutek) wobec organizatora turystyki (por. np. wyrok TSUE C‑91/92 w sprawie Paola Faccini Dori).

Podsumowując, najprawdopodobniej należy poczekać do daty upływu terminu przewidzianego na zapłatę pełnej kwoty, a następnie wezwać do zapłaty brakującej części. Wcześniej, wobec dotychczasowych oświadczeń organizatora może poprosić o pomoc Oddział Federacji Konsumentów lub inną instytucję zajmującą się ochroną praw konsumenta. Podjęta w takim przypadku interwencja może spowodować zmianę stanowiska przedsiębiorcy.

4.3
/ 5
(liczba głosów: 
6
)
Twoja ocena

Wszelkie materiały znajdujące się na niniejszej stronie zamieszczone są w jedynie w celu informacyjnym i nie mogą być traktowane jako porada prawna w żadnej konkretnej sprawie, aczkolwiek dokładamy wszelkich starań, aby informacje tu zawarte były kompletne, prawdziwe i aktualne.

Właściciel portalu nie ponosi odpowiedzialności za żadne stwierdzenie zawarte w treści niniejszej strony, jak również za ewentualne błędy lub braki w zamieszczonych materiałach, ani też za ewentualne rezultaty działań podjętych w oparciu o nie. Odwiedzający niniejszą witrynę powinni zasięgnąć indywidualnej porady prawnej we wszystkich sprawach w jakikolwiek sposób odnoszących się do ich praw i obowiązków.

Bardzo prawdopodobne, że odpowiedź na nurtujące cię pytanie znajduje się już w naszej bazie. Sprawdź to! W tym celu w okienku poniżej opisz hasłowo swój problem – postaraj się ograniczyć do trzech–czterech słów. Jeżeli wynik będzie negatywny, zadaj pytanie, korzystając z formularza.

Zadaj pytanie

Nasi eksperci dołożą wszelkich starań, aby szybko odpowiedzieć na Twoje pytanie. Mimo to w niektórych przypadkach czas oczekiwania na odpowiedź może wynosić od kilku do kilkunastu dni. Redakcja zastrzega sobie prawo niepublikowania pytań zadawanych wielokrotnie lub tych, na które odpowiedzi pojawiły się już w serwisie.

Nasi Partnerzy

logo
logo
logo
logo
logo
logo
logo
logo
logo
logo
logo
logo
logo
logo

Ta strona używa ciasteczek (cookies), dzięki którym nasz serwis może działać lepiej. Więcej informacji znajdziesz w naszej Polityce cookies

Ok, rozumiem.